Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

o "ναός" και οι "ιερείς" του

 

 Γράφει ο Ιωάννης Αυξεντίου                       

Θα αρχίσω  αυτή την σύντομη ανάλυση με μία απλή ερώτηση: Έχετε ποτέ ακούσει ένα πολίτευμα που να έχει Ναό; Μέχρι σήμερα γνώριζα ότι ναούς έχουν μόνο τα διάφορα θρησκευτικά δόγματα. Άρα νομίζω ότι είναι λογικό να συμπεράνω, ότι όσοι αποκαλούν έτσι το κοινοβούλιο, ασφαλώς αναφέρονται σε κάποια άγνωστη (στους πολλούς) θρησκεία, της οποίας το τελετουργικό τελείται εντός του κοινοβουλίου. Ναι λοιπόν, το ομολογούν: Η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι μία θρησκεία. Δεν ξέρω βέβαια αν ανήκει στις «παραθρησκευτικές οργανώσεις», πάντως έχουν απόλυτο δίκιο! Πρόκειται για ένα θρησκευτικό δόγμα, και ακριβώς την βαθύτερη φύση αυτού του δόγματος θα αναλύσουμε  τώρα.

Η αντιπαραδοσιακή επίθεση στον δυτικό κόσμο άρχισε γύρω στο 1600, με την εμφάνιση του προτεσταντισμού, και αργότερα με τις αστικές επαναστάσεις (Γαλλική κ.λπ.),οι οποίες θα καθιερώσουν το καπιταλιστικό οικονομικό σύστημα. Και τα δύο αυτά φαινόμενα, ο προτεσταντισμός στην θρησκεία και ο αστικός καπιταλισμός στην οικονομία, αποτελούν τις δύο εκφάνσεις του ίδιου ρεύματος,  δηλαδή του εβραϊκού γνωστικισμού. Τα βασικά χαρακτηριστικά αυτού του ρεύματος και της συνακόλουθης εποχής (δηλαδή της νεωτερικότητας), είναι ο ανθρωποκεντρισμός, η πόλωση στον ορθολογισμό, η πίστη στον προοδευτισμό και τον  επιστημονισμό και γενικά σε όλα εκείνα τα στοιχεία που μπορούσαν να οδηγήσουν στην απομάγευση του κόσμου· στη διάρρηξη, δηλαδή, της σχέσης του ανθρώπου με το Θείο και τη συνακόλουθη καλλιέργεια της εντύπωσης πως η μόνη αλήθεια είναι αυτή που προέρχεται από την ανθρώπινη νόηση. Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο στην ανάλυσή μας: ο γνωστικισμός είχε θέσει ως πρωταρχικό στόχο του την εξάλειψη της «αντικειμενικής αλήθειας», δηλαδή της αλήθειας που υπερβαίνει την ατομική υποκειμενικότητα και προέρχεται από τα Άνω. Για να επιτύχει λοιπόν σε αυτό τον σκοπό του, στο κοινωνικό -πολιτικό επίπεδο, το πρώτο που έπρεπε να κάνει είναι να υποκειμενοποίησει το ΗΘΟΣ. Κάτι τέτοιο μπορούσε να γίνει μόνον με την αποκοπή της κοσμικής εξουσίας από την  υπερβατική της θεμελίωση (ο Βασιλέας ως εκπρόσωπος του θεού στην γη) και κατά δεύτερο, με την δημιουργία των κομμάτων, καθένα από τα οποία θα εκπροσωπούσε ένα διαφορετικό ΗΘΟΣ (η υποκειμενοποίηση του ήθους). Ενώ λοιπόν όλες οι παραδοσιακές κοινωνίες ήταν θεμελιωμένες στην εκ των ΑΝΩ ΑΡΧΗ, ο γνωστικισμός κατάφερε να τις θεμελιώσει στην εκ των ΚΑΤΩ ΑΡΧΗ.

Όπως καταλαβαίνετε αυτό επέφερε μία συνταρακτική αλλαγή, μία μεταστοιχείωση σε όλες τις Δυτικές κοινωνίες, οι οποίες πλέον ομοιάζουν με οργανισμούς σε προχωρημένη σήψη:  Άνθρωποι του ιδίου φίλου τελούν γάμο, παιδιά μπορούν να ανατραφούν από δύο άνδρες, η σεξουαλική ακολασία έγινε τρόπος ζωής, το χρήμα ο καθοριστικός παράγοντας των πάντων, και...στο Λονδίνο κατακρεουργούνται  με μπαλτάδες κρεοπωλείου άνθρωποι μέσα στη μέση του δρόμου. Τέτοιες σκηνές στην Ευρώπη υπήρξαν μόνον όταν το Πάσχα του 451 οι ορδές του Αττίλα εισέβαλαν στην πόλη Μετς (Metz) της βορειοδυτικής Γαλλίας. Την εποχή εκείνη, αποκαλούσαν τον Αττίλα με μία φράση που νομίζω ότι ταιριάζει απόλυτα στους σημερινούς πολιτικούς της Ευρώπης: flagellum Dei (= Η μάστιγα του θεού). Νομίζω ότι, αν και σύντομη αυτή η ανάλυση μας, τεκμηρίωσε με επάρκεια το γεγονός ότι ο «Ναός του κοινοβουλίου» είναι ο Ναός της θρησκείας του γνωστικισμού.

Θεόδοτος

ΔΙΑΤΑΓΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ: ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΤΕ ΚΑΘΕ ΔΙΑΦΟΡΑ.

Άρθρο της Ιταλίδας ανθρωπολόγου Ida Magli
Μετάφραση & Σχολιασμός: Θεόδωρος Λάσκαρης

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι ανθρωπιστικές επιστήμες εξαφανίστηκαν από τον ορίζοντα της μαζικής πληροφόρησης και αυτό επιτεύχθηκε απλά με τη σιωπή, δηλαδή μη μιλώντας πλέον για αυτές. Δεδομένου του τεράστιου ενθουσιασμού που είχαν προκαλέσει την περίοδο μεταξύ του τέλους του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και μέχρι τη δεκαετία του 1990, το γεγονός ότι κανείς δεν επισήμανε αυτή την εξαφάνιση αποτελεί την επιβεβαίωση ότι η εξαφάνιση ήταν ηθελημένη. Οι καθέδρες προφανώς συνεχίζουν να υπάρχουν, αλλά οι επιστήμες τους δεν ενδιαφέρουν τα μέσα πληροφόρησης. Ταυτόχρονα, με διαταγή της ΕΕ, αφαιρέθηκαν από τα σχολεία αρχαίες, ευγενείς και βασικές επιστήμες όπως η γεωγραφία, η λατινική και αρχαία ελληνική γραμματεία (με τις αντίστοιχες γλώσσες τους), μειώνοντας τες σε φαντάσματα, σε κομμάτια μιας ανύπαρκτης γνώσης. Ακόμη και η ιστορία, στερημένη από όλες τις μεθοδολογικές συμβολές με τις οποίες η σύγχρονη εποχή την είχε εμπλουτίσει, φαίνεται να έγινε ένα απομεινάρι άλλων καιρών, αδύναμη να δώσει στους ανθρώπους εκείνη την αυτογνωσία που είναι ο κύριος καρπός της και αποτελεί βασική κατάκτηση του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Ασφαλώς και αυτό αποφασίστηκε και πραγματοποιήθηκε μέσα σε απόλυτη σιωπή.
Ως φαίνεται, ζούμε σε μία κοινωνία αναλφάβητων, όπου κανείς δεν είναι σε θέση να αξιολογήσει και να εκφράσει μία κρίση πάνω σε παρόμοια μέτρα. Ωστόσο, ακόμη και μόνο ο κλάδος των Ιταλών καθηγητών* αποτελείται από σχεδόν ένα εκατομμύριο άτομα, πως δεν διαμαρτυρήθηκαν και δεν εξέφρασαν τη γνώμη τους για μία τόσο σοβαρή απόφαση; Οι κυβερνήτες, έχοντας προνοήσει να εκπαιδεύουν όλους με τα κρατικά σχολεία, υπαγορεύουν επίσης και το είδος της διδασκαλίας στο οποίο οι πολίτες πρέπει να υπόκεινται. Πρόκειται για μια διδασκαλία την οποία μπορούμε να συνοψίσουμε ως ακολούθως: οι μαθητές πρέπει να μελετούν με τρόπο που να μην μαθαίνουν τίποτα ή σχεδόν τίποτα. Κατά πρώτον, δεν πρέπει να μαθαίνουν να σκέπτονται. Άλλωστε, σε τι χρησιμεύει η “σκέψη”, σε τι χρησιμεύει η ”γνώση”; Κατά συνέπεια, πρέπει να μάθουν τα πάντα χωρίς να μάθουν τίποτα για τον εαυτό τους, για τη ζωή τους, για την ιστορία τους, για το έθνος τους, για τους θεσμούς και την εξουσία που στηρίζει αυτούς τους θεσμούς. Γίνεται κατανοητό, ότι όλα αυτά προγραμματίστηκαν βάσει τη ιδεολογίας αυτών που κυβερνούν την Ευρώπη και που ο απώτερος σκοπός της είναι η παγκόσμια ομογενοποίηση, ο σχηματισμός όμοιων ατόμων, των “πολιτών του κόσμου”.

ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΑΝΟΙΞΕ Η ΑΒΥΣΣΟΣ

Γράφει ο Θεόδωρος Λάσκαρης



Αν και σε προηγούμενα άρθρα μας έχουμε αναφερθεί στο πολιτισμικό σοκ της δεκαετίας του '60, θεωρήσαμε αναγκαίο να επιστρέψουμε στην εξέταση αυτού του θέματος , διότι πιστεύουμε ότι δεν έχει κατανοηθεί πλήρως, το βάθος και η έκταση των συνεπειών των όσων διαδραματίστηκαν εκείνη την εποχή. Εάν οι πανεπιστημιακές σχολές κοινωνιολογίας ήταν δομημένες με τον σωστό τρόπο, εάν δηλαδή είχαν ως σκοπό την εξιχνίαση των διαφόρων κοινωνικών φαινομένων, και όχι αυτό που κάνουν σήμερα, οπότε, στην ουσία αποτελούν τους στυλοβάτες του συστήματος, τα γεγονότα των δεκαετιών του 1960-1970 θα αποτελούσαν το κύριο μάθημα και οι καθηγητές θα αφιέρωναν εκατοντάδες ώρες διδασκαλίας για να παρουσιάσουν στους φοιτητές τους, ένα φαινόμενο, που ποτέ πριν στην ιστορία δεν είχε πάρει τέτοιες τρομακτικές διαστάσεις , ποιοτικές και ποσοτικές:



το πρώτο βιβλίο του Carlos Castaneda

Το φαινόμενο της μαζικής γνωστικής εξέγερσης. Στις αρχές του '60, ξαφνικά , σαν κάποιος αόρατος μάγος να κούνησε το μαγικό ραβδί του και μία θύελλα βιβλίων έπεσε πάνω στις νεανικές μάζες .

ΤΟ ΑΝΤΙΔΟΤΟ ΣΤΟ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟ: Η ΦΙΛΑΛΗΘΕΙΑ

Γράφει ο Ιωάννης Αυξεντίου

Ο φιλελεύθερος είναι ο εκκοσμικευμένος
προτεστάντης που ερμηνεύει το βιβλίο της
ζωής κατά το δοκούν.





John Locke, o 'πατέρας' του φιλελευθερισμού

Φιλαλήθεια: να υιοθετήσουμε αυτό τον όρο στην πολιτική μας φιλοσοφία, ώστε να πάψει επιτέλους να έχει το μονοπώλιο του πολιτικού λόγου ο όρος 'φιλελευθερισμός'. Εκείνο δηλαδή το αριστερό ρεύμα που ονομάστηκε φιλελευθερισμός, του οποίου οι ρίζες βυθίζονται στα γνωστικά κινήματα του 14ου, 15ου, 16ου και 17ου αιώνα και το οποίο επισημαίνει τη φιλία προς την ελευθερία, χωρίς όμως να δίνει σαφή απάντηση στα κάτωθι κεφαλαιώδη ερωτήματα:
Α) Eλευθερία για να κάνω τι;
Β) Eλευθερία από τι;
Γ) Eλευθερία και Αλήθεια, ποια η σχέση τους;
Είναι αξιοσημείωτο, ότι μετά την είσοδο των κοινωνιών στη νεωτερική εποχή, δύο ήταν οι ιδέες που επικράτησαν στην πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία: από τη μία πλευρά η ιδέα της ελευθερίας και από την άλλη η ιδέα της κοινοκτημοσύνης. Αντίθετα, η ιδέα της Αλήθειας (και ένας όρος που να την εκφράζει πολιτικά και ιδεολογικά) εξαφανίστηκε από το προσκήνιο και διαγράφηκε πλήρως. Μάλιστα έγινε συνώνυμο του σκοταδισμού, του μη-προοδευτισμού, της οπισθοδρόμησης. Με άλλα λόγια, η φιλοσοφία του Πόντιου Πιλάτου: ‘Τί ἐστιν ἀλήθεια;’ έγινε η κυρίαρχη φιλοσοφία. Αντιθέτως, το υπέρτατο αγαθό της κλασικής φιλοσοφίας, δηλαδή η Αλήθεια, κατέληξε στο περιθώριο.

Οι φιλελεύθεροι και γενικότερα οι αριστερόστροφοι πάσης φύσεως, συνηθίζουν να ταυτίζουν το ζήτημα της Αλήθειας με τη θρησκεία, οπότε μιλούν για την ανάγκη της ελευθερίας από τους ‘θρησκευτικούς απολυτισμούς’. Συνεπώς, δεν θα τους κάνω εδώ τη χάρη να αναφερθώ στη θρησκευτική–μεταφυσική αλήθεια, αλλά θα κατέλθω στο πεδίο τους, δηλαδή στην κοσμική διάσταση και έτσι θα εξετάσουμε εάν μέσα σε αυτή τη διάσταση υπάρχουν αντικειμενικές αλήθειες.

Ο Ακινάτης και η νέα εποχή

Γράφει η ΕΛΕΝΗ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ διδάκτωρ φιλοσοφίας

Στη θωμιστική φιλοσοφία, ο άνθρωπος δεν είναι πια ένας αμαρτωλός που συνθλίβεται από το προπατορικό αμάρτημα, αλλά αποκτά οριστικά τη θέση του ως δημιούργημα κατ' εικόνα και ομοίωση του Θεού

Στη μεγάλη σύνθεση του Θωμά Ακινάτη, κατά το 13ο αιώνα, εκφράζονται τα αιτήματα του ύστερου Μεσαίωνα: η ανάγκη για απελευθέρωση από την προσωπική εξάρτηση των φεουδαρχικών σχέσεων, η ανάγκη για ανάδειξη της ατομικότητας, μακριά από τις φεουδαρχικές κοινότητες του Μεσαίωνα, όπου η εξατομίκευση εθεωρείτο αμαρτία, και η ανάγκη για ένταξη των ατόμων μέσα σε μία νέα κοινοτιστική δομή, τη δομή της «πόλεως».

«ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΝ»

ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ

«Άνθρωπος ευσεβής εν σοφία μένει ως ο ήλιος»
Αγ. Νεκταρίου «γνώθι σαυτόν»
Πρόλογος
Αξιότιμοι Κύριοι
Το θέμα της μελέτης μου αυτής προήλθε από γενικώτερες μελέτες, με τις οποίες ασχολούμαι από πολλά έτη. Θέμα των μελετών μου αυτών υπήρξαν οι Έλληνες συγγραφείς. Εξεκίνησα κυρίως από ένα φλογερό πόθο να συγκεντρώσω ο,τιδήποτε σωστό έχουν παρουσιάσει σχετικά με το Θεό, την ψυχή και την αρετή και να αποταμιεύσω σε ένα τόμο όλες τις σοφές γνώμες όλων των σοφών Ελλήνων, ώστε να διδάσκονται από αυτές οι μελετητές. Από τη μελέτη αυτή και από την τακτοποίηση της ύλης επείσθηκα ότι οι Έλληνες σοφοί, είτε εξ ολοκλήρου, είτε εν μέρει, υπήρξαν διδάσκαλοι της αληθείας, ότι την αγάπησαν και την αναζήτησαν με πάθος και ότι τους οδηγούσε προς την αληθινή φιλοσοφία μια ερωτική αγάπη για τη γνώση της αληθείας. Αυτή η αγάπη οδήγησε σταδιακά το Ελληνικό Έθνος στην καθαρότερη και σαφέστερη γνώση της αληθείας και εν τέλει στην αλήθεια εξ αποκαλύψεως, τον Χριστιανισμό.
Η Ελληνική φιλοσοφία υπήρξε για την Ελληνική φυλή ο παιδαγωγός για την κατανόηση της εξ αποκαλύψεως αληθείας. Ο έρως προς την φιλοσοφία έγινε έρως προς τον χριστιανισμό και η φιλοσοφία έγινε πίστη προς τον Χριστό. Άρα ο έρως προς την αλήθεια υπήρξε ο λόγος, για τον οποίο η Ελληνική Φυλή έγινε λάτρης και οπαδός της εξ αποκαλύψεως αληθείας, του Χριστιανισμού, ευθύς ως εμφανίστηκε επί της γης. Έκτοτε, τον αποδέχθηκε με θέρμη, τον αγκάλιασε και έδωσε με προθυμία το αίμα της γι’ αυτόν. Επειδή, λοιπόν η Ελληνική φιλοσοφία υπήρξε τόσο σπουδαία και εξ αιτίας της η Ελληνική φυλή ασπάσθηκε τον Χριστιανισμό, επέλεξα ως θέμα μελέτης... «την Ελληνικήν Φιλοσοφίαν ως προπαιδείαν εις τον Χριστιανισμόν» επειδή είναι θέμα εξαιρετικά σπουδαίο για τους Έλληνες.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΩΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΝ
Ελληνική Φιλοσοφία: Δύο απλές λέξεις. Αλλά λέξεις γεμάτες από τον πλούτο μεγάλων και υψηλών νοημάτων. Μέσα σ’ αυτές περιέχεται η τέλεια έννοια του ανθρώπου. Αυτές οι ίδιες λέξεις περιέχουν εντός τους το σύνολο των επιστημονικών αρχών. Σ’ αυτές εκφράζεται το πνεύμα μιας τελείως

Η ΙΕΡΗ ΣΥΝΩΜΟΣΙΑ ΤΗΣ ΑΚΕΦΑΛΙΑΣ

Γράφει ο Ιωάννης Αυξεντίου

«Υπάρχει μια μέθοδος στην τρέλλα του»
Σαιξπηρ, Αμλετ.




Εάν προσπαθήσουμε να δώσουμε μία ουσιαστική περιγραφή, το βασικό δηλαδή χαρακτήρα, των σύγχρονων ευρωπαϊκών κοινωνιών και των πολιτικών τους συστημάτων, ίσως αυτός ο χαρακτήρας να εκφράζεται περιεκτικά από τον όρο “Ακεφαλία”. Όχι με την έννοια της έλλειψης μιας κεφαλής που κατευθύνει και οδηγεί, αλλά με την έλλειψη μιας κεφαλής η οποία να βρίσκεται στο “πάνω μέρος του σώματος”, που, συμβολικά, υποδηλώνει το “Άνω σχώμεν τας καρδίας…”, δηλαδή το κράτημα του νου στα ανώτερα πεδία της ύπαρξης, στο Κάλλος και στο Αγαθό (Καλοκαγαθία). Αντίθετα, αυτό που παρατηρούμε είναι η κοπή-μετατόπιση της κεφαλής, ως άψυχο κρανίο πλέον, στο μέρος των σεξουαλικών οργάνων, συμβολικά δηλαδή, ο θάνατος (το κρανίο) ταυτίζεται με το σεξ, το οποίο, σύμφωνα με τον Bataille, μπορεί να οδηγήσει στο πέρασμα σε έναν άλλο κόσμο, όπως ακριβώς και ο θάνατος. Γι’αυτό το όραμα Ακεφαλίας θα μιλήσουμε καθώς και για τον οραματιστή του.




Ο Georges Albert Maurice Victor Bataille (1897-1962) είχε μία σημαντική επίδραση πάνω στο φιλοσοφικό ρεύμα του γαλλικού μεταδομισμού. Γεννήθηκε μέσα σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον, ο πατέρας του έπασχε από σύφιλη και η μητέρα του μη αντέχοντας τις κρίσεις τρέλας του συζύγου της αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει. Ο Bataille στη νεανική ηλικία, μέσα σε μία υπαρξιακή κρίση, ασπάζεται τον καθολικισμό και ετοιμάζεται για να γίνει ιερέας. Όμως τελικά θα ακολουθήσει άλλα μονοπάτια τα οποία θα τον οδηγήσουν να γίνει “ο ιερέας της βεβήλωσης”…

Αναλογία όντος και αναλογία πίστεως -Εξωχριστιανικά αξιώματα στη Δυτική παράδοση

Πλατωνικές (και όχι μόνο) ιδέες που εισέδυσαν στη Δύση, οδήγησαν σε μια αγκίστρωσή της σε εξωχριστιανικά αξιώματα. Μια τέτοια ιδέα ήταν η "αναλογία τού όντος". Και ενώ στην Ανατολή δεν αντιμετωπίσαμε ποτέ τέτοιες αγκιστρώσεις σε φιλοσοφήματα, στη Δύση συζητήθηκε το ζήτημα ευρέως.

 
 Του πρωτοπρ. Ιωάννη Σ. Ρωμανίδη (+) Καθηγητή Πανεπιστημίου
Έχουμε ήδη αναφέρει ότι μεταξύ Θεού και κτισμάτων ουδεμία ομοιότης υπάρχει. Και, εφ’ όσον ουδεμία ομοιότης υπάρχει, σημαίνει ότι δεν υπάρχει ουδεμία ομοιότης μεταξύ κτιστού και ακτίστου.
Τώρα η μεταφυσική θεώρηση* της θεολογίας ποια είναι; Για να υπάρχει μεταφυσική η οντολογία στην θεολογία, πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει κάποια αναλογία μεταξύ κτιστού και ακτίστου.
Στην φιλοσοφική και θεολογική παράδοση της Δύσεως, υπάρχουν δύο αναλογίες., δηλαδή δύο διαφορετικές συσχετίσεις. Στην Ορθόδοξη Θεολογία, αντιθέτως δεν υπάρχουν τέτοια πράγματα. Γιατί; Απλούστατα , διότι οι Πατέρες τονίζουν ότι μεταξύ κτιστού και ακτίστου η μεταξύ κτισμάτων και Θεού ουδεμία ομοιότης υπάρχει. Αυτό σημαίνει επίσης ότι δεν υπάρχει και καμία αναλογία μεταξύ τους, δηλαδή συσχέτιση η σύγκριση. Που σημαίνει ότι δεν μπορούμε μέσω των κτισμάτων να γνωρίσουμε το άκτιστο, δηλαδή τον Θεό, Αυτόν η την ενέργεια του.
Στην Δυτική παράδοση η αναλογία, που έχουν δεχθεί οι Δυτικοί ότι υπάρχει, έχει δύο μορφές: Είναι η αναλογία του όντος (analogia entis) και η αναλογία της πίστεως (analogia fidei).

Η απομυθοποίηση της ενώσεως των θρησκειών και της θρησκειολογίας

Η πνευματικότητα στην μοντέρνα κοινωνία
Κεφάλαιο 2στ


Ινδική πνευματικότητα
Mahatma Gandhi


Ο Mahatma Gandhi (1869-1948) είχε ήδη αντιληφθεί την βαθιά σύνδεση μεταξύ της πνευματικότητας και της αντί-ιμπεριαλιστικής στάσης στους κύκλους των Βρετανών διανοουμένων, όταν είχε αρχίσει την συγγραφή του βιβλίου του Hind Swaraj, το 1910, όπου περιέγραφε τον αγώνα για την ανεξαρτησία. Ο ίδιος θεωρούσε αυτόν τον αγώνα πρωτίστως ως πνευματικό. Οι πηγές αυτής της πνευματικής προοπτικής είναι πολλαπλές: ινδουιστική παράδοση, η ερμηνεία που έδωσε ο Τολστόι στην χριστιανική πνευματικότητα, οι στοχασμοί του Ruskin περί βιομηχανίας, οι θεωρήσεις τουNordau περί πολιτισμού. Εισηγούμαι, πως τα «πειράματα με την αλήθεια», όπως αποκαλούσε τον πολιτικό και πνευματικό αγώνα του, ήταν προϊόν της αποικιοκρατικής συνάντησης της Βρετανίας και της Ινδίας. Ο άνδρας τον οποίο ο Churchill απέρριψε ως «ημίγυμνο φακίρη», ήταν στον ίδιο βαθμό προϊόν αυτής της συνάντησης, όσο και ο Churchill.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΟΥΔΙΣΜΟ (IΙ)

Συνέχεια από: Παρασκευή 29 Δεκεμβρίου 2017


Πολύ πρίν αποκτήσει "Ορθόδοξη Θεολογία" ο διάλογος των θρησκειών προηγήθηκε η κατάκτηση της Δύσεως από τον Βουδισμό και η απόκτηση λατινικού Θεολογικού ενδύματος.


Οι περιπέτειες της γλώσσας
«Για να κατορθώσουν οι Δυτικοί να γνωρίσουν τον Βουδισμό από το ξεκίνημά του, να γνωρίσουν τις αρχές του, την Ιστορία του και όχι μόνο την τελευταία του φάση την οποία βρίσκουν μπροστά τους, έπρεπε να γίνουν γνωστές οι γλώσσες στις οποίες είναι γραμμένα τα Ιερά τους κείμενα: Τα σανσκριτικά και η Pali.

Τα σανσκριτικά είναι η τέλεια γλώσσα! Είναι κατασκευασμένη, συνθετική, από έναν μεγάλο γραμματικό του 4ου ή 3ου αιώνος π.Χ., τον Πανίνι. Δεν είναι μια γλώσσα που μιλήθηκε, που γεννήθηκε “αυθόρμητα”, δεν είναι ζωντανή. Είναι ο παράδεισος των διανοουμένων. Τα μεγάλα κείμενα δεν γράφτηκαν στη γλώσσα αυτή, σήμερα πάντως είναι όλα γραμμένα στις δύο προαναφερθείσες γλώσσες!

Στα 1664 ο Ιησουίτης Enrico Roth δημοσιεύει την πρώτη σανσκριτική γραμματική. Ενώ στα 1826 ο Eugenio Burnouf προσφέρει το πρώτο του δοκίμιο πάνω στη γλώσσα Pali. Στο τέλος της ζωής του κατορθώνει να ολοκληρώσει μια σχεδόν τέλεια γραμματική αυτής της γλώσσας!

Σ’ αυτά τα χρόνια ξεκινά και η “παράξενη” περιπέτεια της Ινδοευρωπαικής γλώσσας! Ένας Ολλανδός ταξιδιώτης, ανακαλύπτει περίεργες ομοιότητες ανάμεσα στα σανσκριτικά και στα

Από την μία η Δύση. Και από την άλλη τί;

Σωτήρης Γουνελάς

Όταν πρόκειται να ασχοληθούμε με την Ευρώπη παλαιότερη ή σημερινή και τον Πολιτισμό, χρειάζεται να φέρνουμε μπροστά μας Ανατολική και Δυτική Παράδοση, ή ανατολικό και δυτικό ρωμαϊκό κράτος, ή βυζαντινή και Καρλομάγνεια Αυτοκρατορία, ή βεβαίως βυζαντινό και δυτικό Πολιτισμό, προτού φτάσουμε στις σημερινές οικονομοκεντρικές πραγματικότητες και όσα αυτές συνεπάγονται. 

Όλα αυτά τα ζητήματα έχουμε την τύχη να περνούν από μέσα μας, μέσα δηλαδή από αυτόν τον λαό και από αυτή τη χώρα. Με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με την εποχή και βεβαίως, από τον σχηματισμό του νεοελληνικού κράτους κι ύστερα, με εντελώς ιδιαίτερο τρόπο, μεγαλύτερης σύγχυσης αλλά και δεινής εξάρτησης από τα δυτικογενή δεδομένα. Χρειάζεται επομένως να μιλήσουμε κάπως γι’ αυτά τα πράγματα. Κάνοντάς το θα λάβουμε υπ’ όψη μας-νομίζω ότι και ο π. Νικόλαος θα κάνει το ίδιο-τις θεολογικές και μεταφυσικές πραγματικότητες της πνευματικής ιστορίας που συνήθως παραθεωρούνται και μάλιστα όταν αυτά που λέμε αφορούν την Νεωτερικότητα, λες και η Νεωτερικότητα, δηλαδή οι Νεώτεροι χρόνοι στον δυτικό κόσμο κυρίως προήλθαν εκ του μηδενός, ήταν σαν να άρχιζαν μια νέα αρχή, η οποία δεν είχε σχέση με ό, τι προηγήθηκε, είτε στην αρχαιοελληνική μορφή του, είτε στην χριστιανική. Έκανε πολύ καλά ο Μαξ Βέμπερ όταν συνέδεε την θρησκευτική ζωή στην Ευρώπη με την ανάπτυξη του λεγόμενου κεφαλαιοκρατικού συστήματος. Ας δούμε λίγο αυτή τη σχέση στα γενικότερα σχήματά της, τα προευρωπαϊκά. 

Τίθεται αμέσως ένα πολύ ουσιαστικό ζήτημα: η εξέλιξη των πραγμάτων του σύγχρονου κόσμου έφερε στο προσκήνιο την Οικονομία και το Χρήμα με τρόπο και τρόπους που δεν υπήρχαν παλιότερα. Μάλιστα μπορεί να πει κανείς, ανατρέχοντας στον Αριστοτέλη, ότι η Οικονομία που κυριαρχεί παγκοσμίως δεν είναι η Οικονομία των βασικών και πραγματικών αναγκών, δεν είναι η κανονική Οικονομία αλλά είναι αυτό που ο Αριστοτέλης ονόμαζε «χρηματιστική» και την όριζε ως την Οικονομία που έχει για μοναδικό σκοπό το κέρδος.

Οι σπουδαίοι αυτοί άνθρωποι και αναφέρομαι στους αρχαίους σοφούς, Ηράκλειτο, Παρμενίδη, Σωκράτη, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, αποστρέφονταν το Χρήμα και την ‘χρηματιστική’, όχι γιατί επιθυμούσαν μια ζωή τρωγλοδύτη ή κυνικού ή ερημίτη, αλλά γιατί διάβαζαν σ’ αυτό τη διαστροφή

Ο κυρίαρχος θεολογικός στοχασμός στο πλούσιο συγγραφικό έργο του Ε. Βούλγαρη

10 Ιουνίου 2016

[Προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1qHeCp9]

Στο έργο του, το Σχεδίασμα περί της ανεξιθρησκείας, ήτοι περί της ανοχής των ετεροθρήσκων, θέτει το ζήτημα της θρησκευτικής ελευθερίας από τη δική του σκοπιά διαφωνώντας με την άποψη του Βολταίρου. Κατά τον Βούλγαρη ἐλευθερία της σκέψης μπορεί να υπάρχει μόνο στις ανθρωπιστικές τέχνες και τις επιστήμες. «Εις τα θεία και μυστηριώδη της πίστεως δόγματα, η ελευθερία του συλλογίζεσθαι είναι θρασύτης, διότι το να ζητή τις λόγον εις τα λόγου επέκεινα είναι άνοια». Όταν η ψυχή προσπαθεί «να ιδή με άλλο φως» όσα διδάσκει η Aγία Γραφή και η Eκκλησία, τυφλώνεται και παραπλανάται. Ελευθερία τέτοιου είδους δεν επιτρέπεται να διεκδικεί κανείς ούτε για τον εαυτό του ούτε για τους άλλους. Και οι ευσεβείς ηγεμόνες οφείλουν να μεριμνούν ώστε να αποφεύγεται η διαφθορά που προκαλείται από την κακή χρήση τούτης της ελευθερίας.

Σόλων, ο σοφός που πολέμησε την υπερβολή

Η αρπαγή της γης ήταν συνηθισμένο φαινόμενο στην Αθήνα του έβδομου π.Χ. αιώνα. Στα δικαστήρια, κέρδιζε όποιος είχε χρήματα να δωροδοκήσει τους δικαστές. Η προμήθεια έδινε κι έπαιρνε κι είχε ημιεπίσημα οριστεί στο 10%. Γι’ αυτό και τους δικαστές που δε δέχονταν να δωροδοκηθούν, τους έλεγαν αδέκαστους: Χωρίς το ένα δέκατο, χωρίς το 10%. Η κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο, οι ξεσηκωμοί των αδικημένων διαδέχονταν ο ένας τον άλλο και ουσιαστικά βασίλευε η αναρχία και τι δίκιο του πιο δυνατού.



Η αυστηρή νομοθεσία του Δράκοντα (621 π.Χ.) δεν καλυτέρευσε τα πράγματα, καθώς η αριστοκρατία την χρησιμοποίησε για το δικό της συμφέρον. Μια ακόμα εξέγερση (616 ή 612 π.Χ.) ενός Κύλωνα πνίγηκε στο αίμα. Οι οπαδοί του σφάχτηκαν, αν και είχαν καταφύγει ικέτες σε ναό. Ένας λοιμός, που έπεσε στην πόλη, ερμηνεύτηκε ως θεία δίκη για το «Κυλώνειον άγος», όπως ονομάστηκε.

Ο επώνυμος άρχοντας Μεγακλής, της οικογένειας των Αλκμεωνιδών, θεωρήθηκε υπεύθυνος της σφαγής κι εξορίστηκε με όλη την οικογένειά του, ενώ ο σοφός Επιμενίδης ο Κρης κλήθηκε να εξαγνίσει την πόλη. Ο Επιμενίδης έκανε τον καθαρμό αλλά και πρότεινε στους Αθηναίους να αναθέσουν στον φίλο του, σοφό έμπορο Σόλωνα, να φτιάξει νέους νόμους. Ήταν το 594 π.Χ.

ΠΕΡΙ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑΣ

Σ' αυτό το σημείο τής εξελίξεως τών εννοιών στον Δυτικό πολιτισμό, κρίνουμε απαραίτητο να προσπαθήσουμε να διευκρινίσουμε κάπως την παλαιά συνείδηση και την σύγχρονη αυτοσυνειδησία, η οποία όπως καταλαβαίνουμε ήδη αντικατέστησε τον «παληό» νού, το κατ' εικόνα του ανθρώπου!

Η παλαιά συνείδηση λοιπόν ανήκε στις λειτουργίες τής καρδιάς, αποκάλυπτε το κακό και το τιμωρούσε, με τέτοιο τρόπο που σχεδόν ο Νόμος ήταν στην υπηρεσία της! Η συνείδηση ήταν μέρος τής δικαιοσύνης! Ο Πλάτων έλεγε πως η τιμωρία ακολουθεί από πολύ κοντά το κρίμα: «Το κακό τον κακό τυραννάει πιο πολύ»! Όπως η σφήκα τσιμπάει και πονά άλλους, βλάπτει πιο πολύ τον εαυτό της, γιατί χάνει το κεντρί της και τη δύναμή της για πάντα. Έτσι και οι κακοί στην πληγή που κάνουν, εκεί αφήνουν και τη ζωή τους!

Η πρώτη τιμωρία είναι πως κανένας ένοχος δεν μπορεί να βγει αθώος στο ίδιο του τό δικαστήριο. Έτσι λοιπόν, ανάλογα με την κρίση που η συνείδηση αποδίδει στον εαυτό της, η καρδιά μας μέσα μας είναι γεμάτη φόβο ή ελπίδα!

Αυτή η χρυσή εποχή τής συνειδήσεως αγγελιοφόρου του Νόμου, του γραμμένου στην καρδιά μας, τελειώνει με τον Αθεϊσμό του Lock, το cogito του Descartes, το Εγώ σκέπτομαι των Kant και Φίχτε!

Η Δύση απελευθερώνει την συνείδηση από την υπηρεσία της στον Θεό και την αναδεικνύει σε ταυτότητα του ανθρώπου. Υπηρετεί από τότε τον άνθρωπο ενάντια στο Θεό. Η αυτοσυνειδησία είναι η σύγχρονη «θέωση».

Η σύγχρονη συνείδηση λοιπόν έχει την βάση της στην αντικειμενικότητα. Δεν μπορεί να χωρισθεί από τον αντικειμενικό κόσμο, βρίσκεται μέσα στον κόσμο όπως η ίδια τον συλλαμβάνει (χαράζει η εκκοσμίκευση).

Η γλώσσα καταλήγει εκδήλωση της πραγματικότητος τής συνείδησής μας. Διότι μ' αυτή ο άνθρωπος γνωρίζει τον άλλο άνθρωπο και γνωρίζεται ο ίδιος από τους άλλους. Το να είσαι συνειδητός σημαίνει να αφηγείσαι την εμπειρία σου και επομένως η γλώσσα είναι μια δομική ποιότητα της συνειδήσεως.

Η γλώσσα αναδεικνύεται ώς η εμπειρία και ο τρόπος ύπαρξης τού ΕΓΩ. Το ΕΓΩ περικλείει στον εαυτό του τα γεγονότα που το οικοδομούν. Αυτή είναι η Ιστορικότητά του. Η προσωπικότητα είναι μια Ιστορία, δηλαδή ο τρόπος που οικοδομείται σαν μια βιογραφία, που δένει σε μια σειρά γεγονότων τους τρόπους υπάρξεως του ΕΓΩ.
Το σύστημα του προσώπου αναπτύσσεται σαν δημιουργία τού κόσμου του και το ΕΓΩ είναι ο συγγραφέας τής καθαυτό προσωπικότητος, δανεισμένης και αντιτιθέμενης ταυτόχρονα στον άλλο.
Το συνειδητό ον λοιπόν είναι δομημένο σαν αντανάκλαση τού Εγώ, πάνω στην εμπειρία του Εγώ. Δεν ταυτίζεται με το Εγώ, αλλά απαιτεί το Εγώ του να υπερβαίνει το βίωμά του. Το βίωμα του ΕΓΩ μπαίνει στην συνείδηση και το συνειδητό ον τότε γεννιέται καθώς γίνεται κύριο της εμπειρίας του από την αντικειμενοποίηση τής ύπαρξής του μέσα στο Εγώ του.

ΤΟ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟ ΟΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ.

Ο σύγχρονος κοσμικός άνθρωπος, χωρίς καρδιά, χωρίς ψυχή, χωρίς τον Νόμο του Θεού, χωρίς Μετάνοια, χωρίς πίστη επομένως, αυτοκαθορίζεται σαν Χριστιανός ο οποίος θέλει να σώσει τον κόσμο από τα προβλήματά του! Με την δύναμη του θεού βεβαίως, διότι καθώς είδαμε στον Ηegel, ο θεός κατοικεί στην συνείδησή μας και είναι όπως τον σκέπτομαι, αυτή δε η σκέψη, το Είναι του θεού, δημιουργεί κόσμο και Ιστορία η οποία πορεύεται προς τα έσχατα!

Αμέθυστος

Στέλιος Ράμφος: Διαβάζοντας την Πολιτεία του Πλάτωνος στη σημερινή κρίση.

Ο Στέλιος Ράμφος παρουσιάζοντας το βιβλίο του Καλλίπολις Ψυχή διαβάζει την Πολιτεία του Πλάτωνος με φόντο την Ελλάδα της κρίσης.

Αν ο προορισμός του ανθρώπου υποστηρίζει ο Πλάτων, είναι μια πνευματική εξύψωση, πρέπει στο επίπεδο αυτό η εξουσία να ρυθμιστεί, εκεί πρέπει να μπορεί να ανταποκριθεί. Μιλάμε πάντα για μια ουτοπία αλλά ουτοπία που έχει στοιχεία υψηλού ρεαλισμού όσον αφορά τις μεγάλες γραμμές ενός προβλήματος, και γιαυτό άλλωστε η Πολιτεία είναι το βιβλίο που είναι. Είναι βέβαιο ότι ο άνθρωπος είναι προϊόν φυσικής εξελίξεως αλλά δεν μπορούμε να τον καταλάβουμε ως προϊόν φυσικής εξελίξεως αλλά ως πνευματικό ον. Τον καταλαβαίνουμε τον άνθρωπο από την κορυφή. Χωρίς να αμφισβητείται ότι είναι προϊόν φυσικής εξελίξεως.
Οι υλικές ανάγκες, δεν συζητείται αυτό το πράγμα, είναι πρωτίστης σημασίας για την κοινωνία, αν δεν φάμε πεθαίνουμε, δεν μπορούμε να το αμφισβητήσουμε αυτό. Όμως το σκεπτικό αυτό το Πλατωνικό σημαίνει λέω εγώ, νομίζω εγώ, ότι η κοινωνία δεν ταυτίζεται με την υλικότητά της, δηλαδή από τη στιγμή που αναγνωρίζω ότι οι υλικές ανάγκες είναι σπουδαίο και αναπόφευκτο αλλά τις βάζω δεύτερες, ας πούμε η τρίτες, δεν μας ενδιαφέρει, αυτό, αυτό σημαίνει ότι δεν ταυτίζω την ουσία μιας κοινωνίας με την υλικότητά της.
Δηλαδή λέω ότι μια κοινωνία ας πούμε ότι αυτό λέει ο Πλάτων, δεν συγκροτείται από τον όγκο των υλικών της στοιχείων με τρόπο καθοριστικό, όχι ότι δεν συμμετέχουν αυτά, δεν συγκροτείται με τρόπο καθοριστικό. Υπάρχει ένα τέτοιο παράδειγμα στον τρόπο της ζωής και της εκφράσεως των ανθρώπων που μας το βεβαιώνει; Υπάρχει. Ένα άγαλμα δεν συγκροτείται από τον όγκο του μαρμάρου του, ένας Παρθενών δεν συγκροτείται από τον όγκο του μαρμάρου του, συγκροτείται από την ομορφιά του. Το συστατικό στοιχείο, το δεύτερο στοιχείο, είναι πρώτο. Έχει πολύ μεγάλη σημασία να καταλάβουμε εδώ και το σκεπτικό του Πλάτωνος.

Game of thrones και θεωρίες παιγνίων

Πηγή: RAMNOUSIA

Τὸ Game of Thrones εἶναι μία τηλεοπτικὴ σειρὰ σὲ ψευτομεσαιωνικὸ σκηνικὸ καὶ χαρακτῆρες καὶ πλοκὲς δῆθεν ἀπὸ τὶς μεσαιωνικὲς περιόδους τῆς εὐρωπαϊκῆς ἱστορίας. Στὴν πραγματικότητα εἶναι μία τηλεοπτικὴ ἀπόδοση τοῦ γνωστοῦ καὶ μὴ ἐξαιρετέου Game Theory.
Ὁ μεσαιωνικὸς ἄνθρωπος ἦταν ἀπλοϊκὸς καὶ ἐλάχιστα "λογικός", δρῶντας περισσότερο ἀπὸ συναίσθημα καὶ διαίσθηση, ἐνῶ ἦταν βαθιὰ θρησκευόμενος σὲ βαθμὸ ποὺ ἡ πίστη μπορεῖ νὰ ἔφθανε καὶ μέχρι τὴν δεισιδαιμονία - δὲν ἦταν ἄλλωστε ἐποχὴ ὀρθολογισμοῦ. Αὐτὸ θὰ χρειασθεῖ νὰ τονίζεται διότι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος σήμερα νὰ νομίζουν διάφοροι ἀνυποψίαστοι ἄνθρωποι ὅτι τὸ Game of Thrones ἔχει ὁποιαδήποτε σχέση ἔστω καὶ μακρινὴ μὲ τὴν μεσαιωνικὴ ἱστορία, χαρακτῆρες, ἤθη. ΔΕΝ ἔχει. Μὲ τὸ Game Theory ὅμως ναί.

Ἡ ἀνάπτυξη τῆς Θεωρίας Παιγνίων (GT) ἔγινε κυρίως ἐπὶ ψυχροῦ πολέμου ὅμως ἡ ἀποφασιστικὴ ἐπιρροὴ προήλθε ἀπὸ τὸν μαθηματικὸ John Nash, ποὺ ἔδωσε μία ἀπὸ τὶς θεμελιώδεις ἔννοιες τῆς GT μὲ τὸ Nash Equilibrium, ποὺ τάχα "ἐξηγεῖ" πῶς οἱ ἄνθρωποι καὶ οἱ ὁμάδες προσεγγίζουν πολύπλοκες ἀποφάσεις.
Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ὁ John Nash τελοῦσε ὑπὸ τὴν μή-ρεαλιστικὴ ἄποψη ὅτι οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἐγγενῶς καχύποπτα καὶ ἐγωμανὴ ὄντα ποὺ συνεχῶς σκεφθόντουσαν ψυχρὰ καὶ μὲ δολοπλόκες στρατηγικές. Ἔτσι τὰ μαθηματικὰ μοντέλα ποὺ κατασκεύασε καὶ ποὺ ἀντανακλοῦσαν ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν ἐσφαλμένη ἄποψη ἦταν μᾶλλον ἀρρωστημένα καὶ φυσικὰ δὲν εἶχαν καμμία σχέση μὲ τοὺς πραγματικοὺς παράγοντες τῶν ἀνθρωπίνων ἀποφάσεων ἑνὸς ἢ περισσοτέρων ἀτόμων.

Δυστυχῶς ὁ Nash κέρδισε τὸ βραβεῖο Nobel στὰ Οἰκονομικά, κάτι ποὺ συντέλεσε στὸ νὰ δοθῇ ἔκταση στὶς ἀπαράδεκτες ψευτοθεωρίες του. Ἔτσι ὅταν πάνω σὲ αὐτὲς ἔγιναν διάφορες δοκιμὲς ἀπεδείχθη ὅτι μόνον ἐὰν ὅλοι οἱ ἐμπλεκόμενοι παῖκτες συμπεριφερόντουσαν μὲ τὸν τρόπο ποὺ ὁ Nash νόμιζε γιὰ τοὺς ἀνθρώπους, καὶ τηροῦσαν ἀπαρεγκλίτως τοὺς κανόνες, μποροῦσαν νὰ λειτουργήσουν τὰ μοντέλα του. Ἀντιθέτως ὅταν δοκιμάσθησαν σὲ κανονικοὺς συνηθισμένους ἀνθρώπους δὲν εἶχαν καμμία ἐφαρμογή, ἐνῶ οἱ ἄνθρωποι ἀντὶ νὰ ἀλληλοπροδίδονται ἀλληλοσυνεργαζόντουσαν καὶ ἀλληλοϋποστηριζόντουσαν. Ἀντὶ αὐτὸ νὰ ἀνοίξῃ τὰ μάτια τῶν 'ἀναλυτῶν' ποὺ ἔκαναν τὶς δοκιμές καὶ νὰ ἀναγνωρίζουν ὅτι τὰ μοντέλα ἦταν ἄχρηστα, προετίμησαν -ἴσως γιὰ χρηματοθηρικοὺς λόγους ἐρευνητικῶν κονδυλίων- νὰ ἰσχυρισθοῦν ὅτι οἱ κανονικοὶ ἄνθρωποι ποὺ χρησιμοποιήθησαν ἦταν ἀπλῶς "ἀκατάλληλοι".

Αὐτὸ ποὺ δὲν ἦταν γνωστὸ γιὰ πολλὰ ἔτη ἦταν ὅτι ὁ Nash ἔπασχε ἤδη ἀπὸ παρανοειδὴ σχιζοφρένεια καὶ ὡς ἀποτέλεσμα τῆς διανοητικῆς του ἀσθένειας ἦταν βαθιὰ δύσπιστος πρὸς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους γύρω του - καὶ ἦταν πεπεισμένος ὅτι πολλοὶ ἔστηναν μεγάλες συνομωσίες ἐναντίον του. Ἦταν λοιπὸν λόγῳ ἀσθένειας καὶ τῶν παραισθήσεων ποὺ σχηματίσε τέτοιες ἀπόψεις γιὰ τοὺς ἀνθρώπους γενικῶς καὶ ποὺ πάνω σὲ αὐτὲς στήριξε τὰ μοντέλα του. Ὁ Nash οὐδέποτε θεραπεύθη καὶ παρέμεινε σὲ εἰδικὴ φαρμακευτικὴ ἀγωγὴ ἀπὸ τὴν διάγνωσή του καὶ μετά. Ἡ χολυγουντιανὴ προπαγανδιστικὴ ταινία A Beautiful Mind (2001) ποὺ βασίζεται πολὺ χαλαρὰ στὸν Nash ἐμφανίζει μία ὑπερρομαντικοποιημένη ἐκδοχὴ τῆς "ἰδιοφυΐας" τοῦ Nash ἄν καὶ ἡ πραγματικότητα εἶναι ἐντελῶς ἄλλη.

Δυστυχῶς ἡ χρήση τῆς παρανοϊκῆς αὐτῆς θεωρίας παιγνίων γίνεται ἀκόμη στὴν πολιτική, καὶ ἰδίως στὴν μοντέρνα πολιτική καὶ ἄγνωστο γιατὶ ἀπολαμβάνει ἀκόμη τὴν ἐμπιστοσύνη τῶν μετριοτάτων πολιτικῶν. Γι' αὐτὸ καὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐκπλήσσονται οἱ ἀνθρωποι μὲ τὴν γενικευμένη παράνοια ποὺ ἔχει ἐπικρατήσει στὴν πολιτικὴ σκηνὴ σήμερα καθὼς παρατηροῦν ὅλο καὶ περισσότερο ὅτι οἱ περισσότεροι πολιτικοὶ συμπεριφέρονται πολὺ ἀπλὰ ὡς ψυχοπαθεῖς καὶ ὅτι δὲν ἔχουν τὴν παραμικρὴ ἐπαφὴ μὲ τὴν πραγματικότητα. Ὄντως εἶναι ἀφοῦ ἀκολουθοῦν τὸ ἀποτυχημένο μοντέλο ἑνὸς παρανοϊκοῦ σχιζοφρενοῦς...

are on facebook

Τι μας διδάσκει η ιστορία της φιλοσοφίας;

Μέρος A': Η φιλοσοφία κατά τον Σωκράτη », 8 Απριλίου 2013

    Σέργιος Τρουμπετσκόϊ 

Το παρόν κείμενο του πριγκ. Σεργίου Τρουμπετσκόϊ μεταφράζεται για πρώτη φορά στην ελληνική. Είχε περιληφθεί στην μνημειώδη έκδοση υπό την επιγραφή “Προβλήματα ιδεαλισμού”. 

Μετάφραση Δημήτρης Μπαλτάς

Α. Η φιλοσοφία κατά τον Σωκράτη

1.

[σ. 483] Από την εποχή του Σωκράτους μία από τις ισχυρότερες και παραστατικότερες ενστάσεις κατά της φιλοσοφίας υπήρξε η γενική διαφωνία μεταξύ των φιλοσόφων. Κάθε πρωτότυπη φιλοσοφική διδασκαλία διαφέρει από τις υπόλοιπες, διαφωνεί με αυτές, αντιφάσκει με αυτές και η ίδια εσωτερικές αντιφάσεις και ατέλειες·καμιά δεν μπορεί να ικανοποιήσει τα αιτήματα της ανθρώπινης διάνοιας, επειδή τα αιτήματά της είναι απόλυτα.

Τα μέσα για τον μετασχηματισμό της φιλοσοφίας και της φιλοσοφικής δραστηριότητας είχαν προταθεί πολλές φορές και πολλές φορές είχαν οδηγήσει στις πραγματικές ανατροπές στην σφαίρα της σκέψεως. Όμως, δεν άλλαξαν την θέση της φιλοσοφίας ως προς το τελικό αντικείμενό της, το Αληθές που αναζητεί: εξακολουθεί η φιλοσοφία να επιδιώκει να το κατανοήσει και η επιδίωξη αυτή εξακολουθεί να πραγματώνεται σε διάφορες, αποκλίνουσες μεταξύ τους, φιλοσοφικές διδασκαλίες που προσφέρουν ικανοποίηση σε μεμονωμένες διάνοιες, αλλά δεν μπορούν να προσφέρουν αυτήν την ικανοποίηση στην ανθρώπινη σκέψη στο σύνολό τους. Και θα έλεγε κανείς πως είχε δοκιμάσει όλες τις πιθανές λύσεις.

Ο Σωκράτης νόμιζε ότι η φιλοσοφία θα πάρει τον σωστό δρόμο, εάν αρνηθεί την θεωρία για «τα θεία πράγματα», για την φύση των όντων, για τις απαρχές της υπάρξεως·για να γίνει αξιόπιστη, πρέπει να αρνηθεί την απόπειρα να γνωρίσει αυτό που υπερβαίνει την διάνοιά μας, και να περιορισθεί στην γνώση των «ανθρωπίνων πραγμάτων», δηλαδή την ηθική σφαίρα. Αλλά και αυτό το μέσο δεν είχε βοηθήσει: στην σφαίρα της ηθικής φιλοσοφίας όλα αποδείχθηκαν τόσο αμφισβητήσιμα, όσο και στην σφαίρα της θεωρίας για την φύση των όντων. Ήδη, μεταξύ των μαθητών του Σωκράτους, βρίσκουμε την πλέον αποφασιστική διαφωνία για το ζήτημα περί του σκοπού της ανθρώπινης συμπεριφοράς, για το αγαθό, για το καλό, για τις αρετές, για τις υποχρεώσεις ως προς τους συνανθρώπους μας και την κοινωνία.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΩΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΝ

Αγίου Νεκταρίου

.

..αὕτη ἡ κλῆσις αὐτοῦ ἐν τοῖς ἔθνεσιν· μαρτύριον ἡ ἐθνικὴ αὐτοῦ ἱστορία· μαρτύριον ἡ φιλοσοφία αὐτοῦ· μαρτύριον ἡ κλίσις αὐτοῦ· μαρτύριον αἱ εὐγενεῖς αὐτοῦ διαθέσεις· μαρτύριον ἡ παγκόσμιος ἱστορία· μαρτύριον ἡ μακροβιότης αὐτοῦ, ἐξ ἧς δυνάμεθα ἀδιστάκτως νὰ συμπεράνωμεν καὶ τὴν αἰωνιότητα αὐτοῦ, διὰ τὸ αἰώνιον ἔργον τοῦ Χριστιανισμοῦ μεθ᾿ οὗ συνεδέθη ὁ Ἑλληνισμός.






…ὁ Ἕλλην δὲν ἐγεννήθη κατακτητὴς τοῦ σώματος, ἀλλὰ τοῦ πνεύματος, δὲν ἐζήτησε δούλους ἀλλ᾿ ἐλευθέρους!


Προθεωρία


Ἀξιότιμοι Κύριοι,


Τὸ θέμα ταύτης τῆς μελέτης μου προῆλθεν ἐκ τῶν μελετῶν, εἰς ἃς ἀπό τινων ἐτῶν ἀσχολοῦμαι. Οἱ Ἕλληνες συγγραφεῖς ὑπῆρξαν τὸ ὑποκείμενον τῶν μελετῶν μου· ὠρμήθην διὰ φλέγοντος πόθου, ὅπως ἀθροίσω πᾶν ὅ,τι περὶ Θεοῦ, περὶ ψυχῆς, καὶ περὶ ἀρετῆς ὑγιὲς εἰρήκασι, καὶ θησαυρίσω τὰς σοφὰς τῶν σοφῶν Ἑλλήνων γνώμας ἐν ἐνὶ τεύχει πρὸς διδασκαλίαν τῶν περὶ τὰς μελέτᾳς ἀσχολουμένων. Ἐκ τῆς μελέτης ταύτης καὶ τῆς διευθετήσεως τῆς ὕλης ἐπείσθην, ὅτι οἱ Ἕλληνες σοφοὶ ἐν ὅλῳ καὶ ἐν μέρει ὑπῆρξαν διδάσκαλοι τῆς ἀληθείας, ὅτι ταύτης ἐγένοντο ἐρασταὶ καὶ ταύτην ἐπεζήτησαν, καὶ ὅτι ὁ ἔρως τῆς γνώσεως τῆς ἀληθείας ἦν ὁ πρὸς τὴν ἀληθῆ φιλοσοφίαν αὐτοὺς ἄγων· οὗτος ἤγαγε κατὰ μικρὸν τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος πρὸς τὴν εὐκρινεστέραν γνῶσιν τῆς ἀληθείας καὶ τελευταῖον πρὸς τὴν ἀποκαλυφθεῖσαν ἀλήθειαν.




Ἡ Ἑλληνικὴ φιλοσοφία ἐγένετο τῇ Ἑλληνικῇ φυλῇ παιδαγωγὸς πρὸς κατανόησιν τῆς ἀποκαλυφθείσης ἀληθείας. Ὁ ἔρως πρὸς τὴν φιλοσοφίαν ἐγένετο ἔρως πρὸς τὸν χριστιανισμόν, καὶ ἡ φιλοσοφία ἀπέβη πίστις εἰς Χριστόν. Ὁ ἔρως ἄρα πρὸς τὴν ἀλήθειαν ὑπῆρξεν ὁ λόγος, δι᾿ ὃν ἡ Ἑλληνικὴ φυλὴ ἅμα τῇ ἐμφανίσει τῆς ἀποκαλυφθείσης ἀληθείας ἐγένετο ταύτης ἐραστὴς καὶ ὀπαδὸς καὶ ἐνεστερνίσθη καὶ ἐνεκολπώθη αὐτὴν καὶ τὸ αἷμα αὐτῆς ἀφειδῶς ὑπὲρ αὐτῆς ἐξέχεεν. Ἐπειδὴ λοιπὸν τοιαύτη ἡ Ἑλληνικὴ φιλοσοφία καὶ οὗτος ὁ λόγος, δι᾿ ὃν ἡ Ἑλληνικὴ φυλὴ πρώτη ἠσπάσθη τὸν χριστιανισμόν, διὰ τοῦτο ἔλαβον ὡς θέμα μελέτης τὴν Ἑλληνικὴν φιλοσοφίαν ὡς προπαιδείαν εἰς τὸν χριστιανισμόν, ὡς θέμα πολλῆς σπουδαιότητος διὰ τοὺς Ἕλληνας.


Κυρίως κείμενο


Ἑλληνικὴ φιλοσοφία. Δυὸ λέξεις· ἀλλὰ λέξεις μεσταὶ μεγάλων καὶ ὑψηλῶν ἐννοιῶν· ἐν αὐταῖς ἐγκολποῦται ἡ τελεία περὶ ἀνθρώπου ἔννοια· ἐν αὐταῖς συνάπτονται τὰ πέρατα τῆς φιλοσοφικῆς ἐνεργείας· ἐν αὐταῖς περιλαμβάνεται τὸ σύνολον τῶν ἐπιστημονικῶν ἀρχῶν· ἐν αὐταῖς ἐκφράζεται τὸ πνεῦμα τῆς ἀναπτυχθείσης ἀνθρωπότητος· ἐν αὐταῖς χαρακτηρίζεται ἡ τελεία τοῦ ἀνθρώπου εἰκών· ἐν αὐταῖς ὁμολογεῖται τὸ μέγεθος τοῦ ἀνθρωπίνου νοῦ· τὸ ὕψoς τῆς ἀνθρωπίνης διανοίας, τὸ βάθος τῶν ἐννοιῶν, ἡ ἰσχὺς καὶ τὸ κάλλος τοῦ λόγου, ἡ λεπτότης τῶν διανοημάτων, ἡ εὐκρίνεια καὶ ἡ σαφήνεια αὐτῶν, ἡ δύναμις, ἡ χάρις αὐτῶν, καὶ τέλος ἡ θειότης τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἑλληνικὴ φιλοσοφία εἶναι ἡ θεμελιώδης ἀρχὴ τῆς ἀληθοῦς ἀναπτύξεως καὶ μορφώσεως, εἶναι ὁ παιδαγωγὸς τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ποδηγέτης πρὸς τὴν εὐσέβειαν. Αὕτη ἐγένετο διδάσκαλος τῆς ἀληθείας, διδάσκουσα τὸν ἄνθρωπον τίς ἐστι, τὶς ἡ ἐν τῷ κόσμῳ ἀποστολὴ αὐτοῦ, καὶ τί δέον ἐργάζεσθαι, διδάσκουσα αὐτὸν τὴν ὕπαρξιν τοῦ Θεοῦ, τὴν σχέσιν αὐτοῦ πρὸς τὸ θεῖον, καὶ τὴν σχέσιν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπον· διδάσκουσα τὰ θεῖα ἰδιώματα καὶ τὴν συγγένειαν τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸ θεῖον. Ἡ Ἑλληνικὴ φιλοσοφία ἐδίδαξεν τὴν πρόνοιαν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὴν ἀνθρωπότητα καὶ ἐγένετο διὰ τῶν ὑγιῶν αὐτῆς θεωριῶν παιδαγωγὸς τῆς ἀνθρωπότητος εἰς Χριστόν.


Ἡ φιλοσοφία εἶναι ἀληθῶς ἀναφαίρετον κτῆμα τοῦ Ἕλληνος· διαδιδομένη ἀνὰ τὰ ἔθνη προσηλυτίζει αὐτὰ καὶ καθιστὰ αὐτὰ ἑλληνικά, οὐδέποτε δὲ παύεται οὖσα Ἑλληνική· οἱ ὀπαδοὶ αὐτῆς, οἱ ὁμιληταὶ αὐτῆς ἀποβάλοντες τὸ ξένον καὶ βάρβαρον περιβάλλονται τὸ ἑλληνικὸν καὶ τὴν εὐγένειαν· ἡ Ἑλληνικὴ φιλοσοφία προώρισται ἵνα καταστήσῃ τοὺς πάντας Ἕλληνας· ἐγεννήθη ὑπὲρ τοῦ χριστιανισμοῦ καὶ συνεταυτίσθη μετ᾿ αὐτοῦ, ὅπως ἐργασθῆ πρὸς σωτηρίαν τῆς ἀνθρωπότητος. Ἕλλην καὶ φιλοσοφία εἰσὶ δυὸ τινὰ ἀναπόσπαστα· μαρτυρεῖ δὲ καὶ ὁ Ἀπόστολος τῶν ἐθνῶν Παῦλος λέγων: Ἕλληνες σοφίαν ζητοῦσιν. Ὁ Ἕλλην ἀληθῶς ἐγεννήθη, ἵνα φιλοσοφῇ· διότι ἐγεννήθη διδάσκαλος τῆς ἀνθρωπότητος. Ἀλλ᾿ ἐὰν ἡ φιλοσοφία ἐγένετο παιδαγωγὸς εἰς Χριστὸν ἕπεται ὅτι ὁ Ἕλλην πλασθεὶς φιλόσοφος ἐπλάσθη χριστιανός, ἐπλάσθη ἵνα γνωρίσῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ διαδῷ αὐτὴν τοῖς ἔθνεσιν.

Γιατί ἔγιναν οἱ Ἕλληνες χριστιανοί; Ζιάκας Θεόδωρος

Τὸ ἐρώτημα "γιατί νίκησε ὁ χριστιανισμός;" εἶναι ἰσοδύναμο μὲ τὸ ἐρώτημα "γιατί ἔγιναν οἱ Ἕλληνες χριστιανοί;". Ἡ ταύτιση τῶν δύο ἐρωτημάτων δὲν εἶναι αὐθαίρετη. Ἂν δὲν γίνονταν οἱ Ἕλληνες χριστιανοὶ δὲν θὰ γίνονταν οὔτε οἱ Ρωμαῖοι. Καὶ μὲ δεδομένη τὴν ἄρνηση τῶν Ἑβραίων καὶ τὴν ἀδιαφορία τῶν ἄλλων κολεκτιβιστικῶν λαῶν τῆς Ἀνατολῆς, χριστιανισμὸς δὲν θὰ ὑπῆρχε. Ἡ ὀργανικὴ αὐτὴ συνάφεια κάνει τὸ ἐρώτημα "γιατί νίκησε ὁ χριστιανισμός;" θεμελιῶδες πρόβλημα τῆς ἑλληνικῆς ταυτότητας.

1. Η νεωτερικότητα του ἐρωτήματος

 
Ὁ κοινὸς νοῦς τῶν χριστιανικῶν αἰώνων δὲν ἔβλεπε τίποτε τὸ παράδοξο στὴν ἐπικράτηση τοῦ χριστιανισμοῦ: Ἔγιναν οἱ Ἕλληνες χριστιανοὶ ἐπειδὴ ὁ ἀρχαῖος παγανισμὸς ἦταν μία ψεύτικη θρησκεία, ἐνῶ ὁ χριστιανισμὸς ἦταν ἡ μοναδικὴ ἀληθινὴ θρησκεία. Τὸ βάπτισμα τοῦ Ἑλληνισμοῦ γίνεται πρόβλημα μόνο στὴ νεωτερικὴ ἐποχή, ἐπειδὴ γιὰ τὸν διαφωτισμένο ἄνθρωπο ὁ χριστιανισμὸς εἶναι τὸ θεμέλιο τοῦ μισητοῦ μεσαιωνικοῦ δεσποτισμοῦ: (πῶς ἕνα τόσο καλλιεργημένο πνεῦμα, ὅπως τὸ ἑλληνικό, ὑποτάχθηκε στὸν χριστιανικὸ σκοταδισμό;).

Μὲ προκείμενη τὴν ἐξίσωση "μεσαιωνικὸς σκοταδισμὸς = χριστιανισμὸς" τρεῖς λύσεις εἶναι δυνατές: Ἡ πρώτη λύση εἶναι νὰ ὑποθέσουμε ὅτι οἱ Ἕλληνες ἔγιναν χριστιανοὶ μὲ τὸ στανιὸ (θεωρία τῆς βίας). Ἡ δεύτερη λύση εἶναι νὰ διαφοροποιήσουμε τὸν χριστιανισμὸ: (νὰ ὑποθέσουμε ὅτι στὴν ἀρχὴ ὁ χριστιανισμὸς ἦταν καλὸς ἀλλὰ ὕστερα χάλασε). Ἡ τρίτη λύση εἶναι νὰ διαφοροποιήσουμε τὸν ἴδιο τὸν Ἑλληνισμὸ: (ὁ καλὸς Ἑλληνισμὸς παρήκμαοε καὶ σὲ μία δύσκολη στιγμή, στιγμὴ παρακμῆς-ἀγωνίας, ὁ κακὸς χριστιανισμὸς τὸν ἐπίασε στὸν ὕπνο).

Συνέπεια τῆς δεύτερης ἀπάντησης εἶναι ὁ χριστιανικὸς φονταμενταλισμός: νὰ "καθαρίσουμε" τὸν χριστιανισμὸ ἀπὸ τὶς μεταγενέστερες "προσθῆκες-ἀλλοιώσεις". Εἰδικότερα: Νὰ τὸν καθαρίσουμε ἀπὸ τὶς ἑλληνικὲς ἀλλοιώσεις. Νὰ ἐπιστρέψουμε στὸν χριστιανισμὸ τῆς "ἀρχικῆς" ἐκκλησίας. Ἡ φονταμενιαλιστικὴ αὐτὴ ἀπὸ-ἑλληνοποίηση-ἀπορωμαιοποίηση, δηλαδὴ ἑβραιοποίηση τοῦ χριστιανισμοῦ, ἔγινε ὁ πυρήνας τοῦ προτεσταντισμοῦ. Εἶναι πολὺ πιθανὸ ἡ ἐπιτυχία τῆς νεωτερικῆς ἐπιλογῆς, ποὺ χρονικὰ ἀκολούθησε τὴν προτεσταντική, νὰ συσχετίζεται μὲ τὴν ἀδυναμία τῆς Μεταρρύθμισης νὰ ξεμπερδέψει τελείως μὲ τὸν κολεκτιβιστικὸ δεσποτισμό. Οἱ διαφοροποιήσεις ὅμως ποὺ πέτυχε ὁ προτεσταντισμός, εἰσάγοντας τὴν ἐξατομικευμένη-ἰδιωτικὴ σχέση ἀνάμεσα στὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν Θεό, ἐπέτρεπαν τὴν προώθηση τῆς ρήξης μὲ τὸν μεσαιωνικὸ κολεκτιβισμὸ ἀπὸ πολὺ ριζοσπαστικότερες θέσεις. (Ἐδῶ βρίσκεται καὶ ἡ βάση τῆς θεωρίας τοῦ Μὰξ Βέμπερ, γιὰ τὶς ρίζες τοῦ καπιταλισμοῦ στὸ πνεῦμα τοῦ προτεσταντισμοῦ.)

Ἡ συνέπεια τῆς τρίτης ἐκδοχῆς (ὅτι ὁ χριστιανισμὸς βρῆκε τοὺς Ἕλληνες σὲ κακὴ στιγμὴ) εἶναι ἕνας "παγανιστικὸς" φονταμενταλισμός. Ὅπως ὅμως καὶ στὴν περίπτωση τοῦ προτεσταντισμοῦ, δὲν ἐπρόκειτο γιὰ "ἐπιστροφή" (: στὸν "καλὸ χριστιανισμὸ" ἐκεῖ, στὸν "καλὸ ἑλληνισμὸ" ἐδῶ). Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν ἡ νεωτερικότητα, ἕνας νέος πολιτισμός, μία νέα ἱστορικὴ μορφὴ οἰκουμένης. Ὁ φυσιοκεντρισμὸς τῆς νεωτερικότητας μοιάζει παγανιστικὸς ἀλλὰ δὲν εἶναι. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν ἀρχαιοελληνικὴ πίστη, ὁ Κόσμος δὲν εἶναι ἐδῶ ἡ ὑπέρτατη ἀξία - πρότυπο. Περιέχεται στὴν Ἱστορία, στὸ κέντρο τῆς ὁποίας τοποθετεῖται τὸ ἀνθρώπινο ὑποκείμενο. Ἀπορρίπτοντας ριζικὰ τὸν Μεσαίωνα, ὁ νεωτερικὸς Ἄνθρωπος ὑποσκέλισε τὸν Θεό, ἀλλὰ καὶ τὸν Κόσμο. Ἀπὸ τὸν ἀρχαῖο ὀντολογικὸ κοσμοκεντρισμὸ καὶ τὸν μεσαιωνικὸ ὀντολογικὸ θεοκεντρισμό, περνοῦμε στὸν ὀντολογικὸ ἀνθρωποκεντρισμό. (Κ. Παπαϊωπαννου, Ἡ ἀποθέωση τῆς Ἱστορίας. Ἐναλλακτικὲς Ἐκδόσεις.) Ἀνθρωποκεντρισμὸς ὅμως σημαίνει ἐφαρμογὴ τῆς ἀνθρωποκεντρικῆς νοηματοδότησης πρὸς κάθε κατεύθυνση καὶ πρὶν ἀπ' ὅλα στὴν ἑρμηνεία τοῦ δικοῦ του ἱστορικοῦ παρελθόντος. Κοντολογίς: Ἂν θέλουμε νὰ μὴ θιγεῖ τὸ ἀνθρωποκεντρικό μας πρόταγμα, οἱ ἐπιλογὲς ποὺ συζητοῦμε, θεωρία τῆς βίας καὶ θεωρία τῆς παρακμῆς-ἀγωνίας, προβάλλουν ὑποχρεωτικές.

Διογένης ο Κυνικός

Αναρτήθηκε από τον/την visaltis στο Αυγούστου 30, 2012

                                                            -Ο Πλάτων τιμούσε τον Διογένη, που τον ονόμαζε «Σωκράτη μαινόμενο», εκείνος όμως δεν είχε σε μεγάλη υπόληψη τον ιδρυτή της Ακαδημίας και δεν άφηνε ευκαιρία να τον ειρωνεύεται. 

Όταν ο Πλάτων διατύπωσε τον γνωστό ορισμό για τον άνθρωπο: «Ζώον δίπουν άπτερον» (ζώο με δύο πόδια και χωρίς φτερά) ο Διογένης μάδησε ένα πετεινό και τον παρουσίασε στην αγορά λέγοντας «Ιδού ο άνθρωπος του Πλάτωνος» κι αυτός τότε συμπλήρωσε τον ορισμό με το «και πλατώνυχον». 

-Μια μέρα μπήκε στο πλουσιόσπιτο του Πλάτωνα και με τα ξυπόλυτα (και βρώμικα) πόδια του πατούσε στα χαλιά λέγοντας «πατώ τον του Πλάτωνος τύφον (ματαιοδοξία)». 

-Όταν ο Πλάτων τον είδε μια μέρα να γευματίζει μονάχα με ψωμί κι ελιές, δεν κρατήθηκε και τον πείραξε λέγοντας: «Αν είχες πάει στο Διονύσιο, δε θα ‘τρωγες τώρα ελιές». Ο Διογένης όμως δεν του τη χάρισε: «Αν έτρωγες ελιές δε θα χρειαζόταν να πάς στον Διονύσιο» (Σημείωση: Ο Διονύσιος ήταν τύραννος των Συρακουσών ο δε Πλάτων πήγε κοντά του προσπαθώντας να εφαρμόσει στην πράξη τις ιδέες που είχε διατυπώσει στην «Πολιτεία» του).