Αναμφίβολα ένα από τα σημαντικότερα φιλοσοφικά προβλήματα είναι αυτό που ακούει στο όνομα «προσωπική ταυτότητα».Είναι ουσιαστικά ένα πραγματικά πανάρχαιο-ίσως και άλυτο πρόβλημα-το οποίο έχει και πάρα πολλές συνισταμένες. Υπό την μορφή ερωτημάτων θα μπορούσαμε να θέσουμε μερικές από αυτές. Γιατί θεωρούμε ότι κάποιος άνθρωπος είναι ανά πάσα στιγμή η ίδια προσωπικότητα; Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται ώστε ο άνθρωπος να υποστηρίζει ότι είναι ο ίδιος με χθές, ο ίδιος με αύριο; Η πνευματική και η σωματική υπόσταση του ανθρώπου είναι παράμετρες σημαντικές –και με ποιο τρόπο-για την διασφάλιση της προσωπικής ταυτότητος; Ο Leibniz, σπουδαίος Αυστριακός φιλόσοφος, θα μας δώσει ένα αρκετά έξυπνο κριτήριο που αφορά την προσωπική ταυτότητα λέγοντας ότι «τα πρόσωπα και τα πράγματα ταυτίζονται όταν μπορούν να υποκατασταθούν με άλλα χωρίς να κάνουν μία αληθινή πρόταση ψευδή»(πρβλ.Dictionary of philosophy,A.R.Lacey,London and New York,σελ.124).Σαν να λέμε δηλαδή εγώ κάθε μέρα αντικαθίσταμαι από τον εαυτό μου χωρίς να διαψεύδω τους οικείους μου ότι πράγματι είμαι ο Κώστας,ο Βασίλης, ο Νίκος. Εδώ θέτουμε το πρώτο ερώτημα σε σχέση με το θέμα μας: Ισχύει το ίδιο και με την μεταμόσχευση οργάνων, δηλαδή ο άνθρωπος που θα δεχθεί μέλη άλλου ανθρώπου είναι ο ίδιος άνθρωπος με αυτόν πριν από την σχετική επέμβαση; Δεχόμενοι την άποψη του Ιπποκράτους, την οποία αμέσως αναφέρουμε θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε πως όχι. Μας αναφέρει λοιπόν ο Έλλην ιατρός και φιλόσοφος:(Ιπποκράτης, Περί φύσιος ανθρώπου, εισαγωγή, μτφ, σχόλια: Δ Τσεκουράκης,εκδ.Ι.Ζαχαρόπουλος,σελ.49) «Αυτά που έχω πει γι αυτά τα θέματα είναι αρκετά. Για να έλθουμε τώρα στους γιατρούς, άλλοι από αυτούς ισχυρίζονται ότι ο άνθρωπος είναι αίμα, άλλοι ότι είναι χολή, ενώ άλλοι ότι είναι φλέγμα. Κι όλοι αυτοί καταλήγουν στον ίδιο επίλογο, γιατί ισχυρίζονται ότι είναι ένα, ό,τι ο καθένας τους θέλει να προτείνει. Αυτό πάλι λένε ότι μεταβάλλεται στη μορφή και στις ιδιότητες κάτω από την επίδραση του θερμού και του ψυχρού και γίνεται γλυκό και πικρό και λευκό και μαύρο και κάθε είδους.».Αν όλα αυτά συνδυασθούν με την προσωκρατική φιλοσοφία του Εμπεδοκλέους ότι από τα τέσσερα θεμελιώδη ριζώματα (γη, ύδωρ, αήρ, πυρ)προήλθε κάθε έννοια ζωής καταλαβαίνουμε ότι τα θεμελιώδη πνευματικά στοιχεία(καλό-κακό, αληθές –ψευδές, ζωή-θάνατος, πίστη-απιστία)προχωρούν μέσα από ψυχικές ισορροπίες (ευτυχία-ηδύ, λύπη-πικρό, ηδονή-θερμό, πόνος –ψυχρό),και καταλήγουν στα βασικά ριζώματα(γη-στερεότης,ύδωρ-άπειρο,πυρ-εξέλιξη,αήρ-ελευθερία).Όμως,όπως ωραία μας αναφέρει η Παλαιά Διαθήκη, ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα της φύσεως, σαν να λέμε δηλαδή η διαλεκτική σύνθεση Θεού και φύσεως. Άρα όλες οι παραπάνω καταστάσεις καταλήγουν σε αυτόν διαμορφώνοντας την πνευματική του και σωματική του υπόσταση. Πνευματική διότι μέσα από τα παραπάνω ο άνθρωπος καταλαβαίνει τη λογική διάρθρωση του σύμπαντος φθάνοντας στην αρχή αυτού, το Θεό. Σωματική διότι όλες οι παραπάνω λειτουργίες εισχωρούν στον άνθρωπο, ρυθμίζουν και την σωματική λειτουργία του, πέρα από την πνευματική, κατανεμημένες στα διάφορα όργανά του. Ο εγκέφαλος λοιπόν συλλαμβάνει σκέψεις, η καρδιά τα συναισθήματα, το υπογάστριο τις βιολογικές λειτουργίες,σύμφωνα με τον Πλάτωνα ακόμη και το ήπαρ φιλοξενεί συναισθηματικές δυνάμεις. Άρα διαμορφώνεται μία ωραία εξίσωση η οποία λειτουργικά φαίνεται να προωθεί ένα υγιές μοντέλο ανθρώπου αυτοελεγχόμενου και ολοκληρωμένου ως κίνηση μέσα στο όλον Θεός-Φύση-άνθρωπος. Κατ΄ αυτόν τον τρόπο ως υπόσταση νοητή και χοϊκή ο άνθρωπος με το νού του ενθυμείται το Θεό, με την ψυχή του συναισθηματικά τον προσεγγίζει, με το σώμα του αποδεικνύει την δύναμη της βούλησής του. Στην όλη διαδικασία συμμετέχουν και τα αντίστοιχα σωματικά όργανα, τα οποία όμως θα πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε ως συγκεκριμένα σύνολά δυνάμεων, που κάποτε ήταν πνεύμα και θα ξαναγίνουν πνεύμα.O εγκέφαλος ως νούς, η καρδιά ως ψυχή, τα όργανα της γενετησίου ορμής ως βούληση. Αν πραγματικά συμμαζέψουμε όλα τα παραπάνω οδηγούμαστε στο πράγματι σημαντικό συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος ανακαλύπτοντας την οντολογική, γνωσιολογική, αξιολογική του υπόσταση οδηγείται σε ό,τι ονομάζουμε οντολογική αποκατάσταση, σε ένα νοητό Παράδεισο δηλαδή. Σε αυτή την πορεία το σώμα όπως είδαμε έχει την δική του εξέχουσα δυναμική.
.jpg)







