Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
Οἱ Ἄραβες δὲν εἴχανε μήτε γραφὴ γιὰ νὰ γράφουνε τὴ γλώσσα τους, κι ὁ ἴδιος ὁ Μωάμεθ λέγει μέσα στὸ Κοράνιο πῶς δὲν ξέρει μήτε γραφή, μήτε ἀνάγνωση.
Ὡς τὰ σήμερα, οἱ κάτοικοι τῆς Ἀραβίας εἶναι σχεδὸν ὅλοι ἀγράμματοι. Πῶς λοιπόν, πρὶν ἀπὸ χίλια τρακόσια χρόνια, μπορέσανε καὶ κάνανε τὸν λεγόμενον Ἀραβικὸ πολιτισμό, τὸ Ἰσλάμ; Πῶς ἄξαφνα γινήκανε φιλόσοφοι, μαθηματικοί, ποιητές, καλλιτέχνες, ἀστρονόμοι, γεωγράφοι, ἱστορικοί, ἄνθρωποι ποῦ γυρίζανε σὰν τοὺς γύφτους μὲ τὶς καμῆλες ἀπάνω σὲ μιὰ χώρα ἔρημη; Αὐτὸ τὸ φαινόμενο δὲ μπορεῖ νὰ τὸ ἐξηγήσει κανένας μὲ ἄλλον τρόπο, παρὰ μοναχὰ ἂν παραδεχτεῖ πῶς ἐκεῖνοι ποὺ ἐπιδοθήκανε στὶς ἐπιστῆμες καὶ στὶς τέχνες δὲν ἤτανε οἱ ἄνθρωποι τῆς ἄγριας Ἀραβίας, ἀλλὰ ἄνθρωποι ἀπὸ ἄλλα ἔθνη τῆς Ἀνατολῆς, ποὺ εἴχανε πάρει τὴν καινούργια θρησκεία, δηλαδὴ ἀπὸ μωχαμετάνους τῆς Συρίας, τῆς Αἰγύπτου, τῆς Περσίας, τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, καὶ πρὸ πάντων ἀπὸ Ἕλληνες, ποὺ πρωτοστατούσανε σὲ ὅλα. Οἱ περισσότεροι μουσουλμάνοι βγήκανε ἀπὸ τὶς ἀλλαξοπιστεμένες φυλές, ὅπως εἶναι αὐτοὶ ποὺ εἴπαμε, καθὼς κι ἄλλοι, ὅπως εἶναι οἱ Τοῦρκοι, οἱ Ἀρβανίτες, οἱ Μποσνάκηδες, οἱ Τάταροι, οἱ Μογγόλοι, οἱ Νέγκροι τῆς Ἀφρικῆς, οἱ Ἰντοί, οἱ νησιῶτες τοῦ Εἰρηνικοῦ Ὠκεανοῦ καὶ ἄλλοι.
~Κυρ Φώτης Κόντογλου~
Οι μεταφράσεις από τα ελληνικά στα αραβικά δεν έγιναν από μουσουλμάνους. Ακόμη και μεγάλοι θαυμαστές της Ελλάδας όπως ο Αβικέννας ή ο Αβερρόης δεν ήξεραν γρυ ελληνικά,διάβαζαν τα κείμενα από μεταφράσεις στα αραβικά που είχαν επιμεληθεί Αραμαίοι χριστιανοί όπως ο Χουνάιν ιμπν-Ισχάκ, γνωστός ως «πρίγκιπας των μεταφράσεων». Η αρχαία Ελλάδα αντιπροσώπευε έναν κόσμο ξένο προς το Ισλάμ. Από τη γνώση των αρχαίων Ελλήνων περνούσε στα αραβικά μονάχα ό,τι δεν απειλούσε τη θρησκεία. Η ελληνική φιλοσοφία, λογοτεχνία και τραγωδία δεν έγιναν ποτέ δεκτές από τον μουσουλμανικό πολιτισμό. Η επιρροή του Αριστοτέλη περιορίστηκε στους τομείς της λογικής και των φυσικών επιστημών. Ούτε η Μεταφυσική ούτε η Πολιτική μεταφράστηκε ποτέ στα αραβικά,το Ισλάμ δεν «εξελληνίστηκε» ποτέ. Το εκχριστιανισθέν Ρωμαϊκό κράτος του Ελληνικού Έθνους(ορισμός του Heisenberg για την Ρωμανία) έλαβε τη γνώση ως κληρονομιά και κατ'επέκταση την αναζήτησε καθώς συμπλήρωνε τα κείμενα που είχε ήδη στη διάθεσή του. Εκείνο πρώτο κυρίως την αξιοποίησε επιστημονικά και πολιτικά και μετέπειτα στο ναδίρ του με την φυγή των πιο επιφανών του επιστημόνων και λογίων (π.χ ο Βησσαρίων και η θαυμαστή βιβλιοθήκη του) την μεταβίβασε σε μεγάλο βαθμό στην Δύση.
Για του λόγου το ασφαλές και για τους "μυρωδιάδες" που χρειάζονται πηγές για να πειστούν οι Άραβες άφησαν περίπου μόνο 1500 χειρόγραφα κυρίως Μαθηματικά και Αστρονομία και οι Βυζαντινοί περίπου ..7500 ως επί το πλείστον Αρχαία Ελληνική Γραμματεία (καθ. Γ. Κοντογιώργης)! Επί πλέον η Αναγέννηση ξεκίνησε στη Βόρεια Ιταλία (Βενετία, Γένοβα κ.α.) όπου συνέρρεαν οι Βυζαντινοί Λόγιοι. Ο Έρασμος π χ. έμαθε Ελληνικά (και κατέγραψε την Αρχαία προφορά) στη Βενετία απ' τον μεγάλο Λόγιο Θεόδωρο Λάσκαρη (Καθ. Γ.Μπαμπινιώτης). Οι Άραβες δεν πέρασαν ποτέ τα Πυρηναία (έχασαν στην μάχη του Πουτιέ το 732 μ.Χ. απ' τον Κάρολο Μαρτέλο) και έμειναν στην Ισπανία. Γιατί τότε δεν ξεκίνησε απ' την Ισπανία η Αναγέννηση;;;; Γιατί απλούστατα η ώσμωση του Ελληνικού πνεύματος προς τη Δύση, οφείλεται στην μετεγκατάσταση των Βυζαντινών Λογίων (και στο Βυζάντιο εν γένει) στις πόλεις της Β.Ιταλίας, κατά την περίοδο της παρακμής του
……………………………………………………
"Ιστορικά δεδομένα απέναντι σε ιδεολογικά στερεότυπα και στην ημιμαθεία"
«Χωρίς τους γραφείς της Κωνσταντινούπολης, σχεδόν ολόκληρη η αρχαία ελληνική γραμματεία θα είχε χαθεί, με τη μόνη εξαίρεση ορισμένα παπυρικά κείμενα, όπως εκείνα που βρέθηκαν στην Αίγυπτο ή που διασώθηκαν εγκλωβισμένα στην τέφρα του Ερκολάνο.»
«Διαθέτουμε τα πρωτότυπα έργα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, για παράδειγμα, μόνο χάρη στα ελληνικά χειρόγραφα των έργων τους… Χωρίς αυτά τα χειρόγραφα, η πρόσβασή μας στον Αριστοτέλη θα γινόταν σχεδόν αποκλειστικά μέσω μεσαιωνικών αραβικών μεταφράσεων.»
«Αλλά και οι ίδιοι οι Άραβες, όμως, έκαναν τις μεταφράσεις με βάση τα χειρόγραφα των Ρωμαίων (ενν. Βυζαντινούς).»
Πηγή: Peter Adamson, A History of Philosophy Without Any Gaps: Byzantine & Renaissance Philosophy.
Υπάρχει ένα σημείο όπου η ιστορική συζήτηση οφείλει να σταματήσει να ανέχεται την αυθαιρεσία. Ο ρόλος του Βυζαντίου στη διάσωση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας δεν είναι ζήτημα ερμηνείας ή «οπτικής γωνίας», αλλά ζήτημα τεκμηριωμένης πραγματικότητας βασισμένης στις πιο αξιόπιστες ιστορικές πηγές. Όποιος επιμένει να τον υποβαθμίζει, δεν αντιπαρατίθεται με μια αφήγηση αλλά έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τα ίδια τα χειρόγραφα, με την παλαιογραφία, με τη φιλολογική επιστήμη.
Η ιδέα ότι το Βυζάντιο υπήρξε ένας θεοκρατικός μηχανισμός που διέσωσε επιλεκτικά μόνο ό,τι εξυπηρετούσε την Ορθοδοξία δεν αντέχει ούτε στην πιο στοιχειώδη ιστορική εξέταση. Και αυτό αποδεικνύεται όχι με γενικόλογες διακηρύξεις, αλλά με συγκεκριμένα έργα, συγγραφείς, κώδικες και ανθρώπους.
