Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

Ἰδοὺ ἡ βασικὴ διαφορὰ οἰκουμενικότητος τῆς Ἐκκλησίας καὶ οἰκουμενισμοῦ

 


 

Ὁ Ὁμ. Καθηγητὴς τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς ΑΠΘ, κ. Γ. Μαντζαρίδης ὁρίζει ὡς ἑξῆς τὴν χαώδη διαφορὰ Οἰκουμενικότητας τῆς Ἐκκλησίας καὶ Οἰκουμενισμοῦ: «Ἡ Ἐκκλησία εἶναι “κοινωνία τῆς θεώσεως”. Καὶ ὅταν παύει νὰ λειτουργεῖ ὡς κοινωνία τῆς θεώσεως, δηλαδὴ ὡς κοινωνία ποὺ συγκροτεῖται μὲ τὴν μετοχὴ τῶν ἀνθρώπων στὴν ἄκτιστη ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, παύει καὶ νὰ λειτουργεῖ καὶ ὡς Ἐκκλησία. Ὁ δυτικὸς Χριστιανισμὸς ἀρνεῖται τὴν ὕπαρξη ἄκτιστης ἐνέργειας ἤ ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι ὅμως ἀρνεῖται καὶ τὴν ἴδια τὴν ὀντολογία τῆς Ἐκκλησίας καὶ βλέπει τὴν ἑνότητά της σὲ κοσμικὸ ἐπίπεδο. Στὸν Ρωμαιοκαθολικισμὸ ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας προβλήθηκε ὡς θεσμικὴ ἑνότητα στὸ ἐπίπεδο τῆς διοικητικῆς ὀργανώσεως. Λησμονήθηκε ἡ διαχρονικὴ συμφωνία μὲ τὴν παράδοση καὶ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας καὶ καθιερώθηκε ἡ συγχρονικὴ συμφωνία μὲ τὸν Πάπα. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ συμφωνία μὲ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας παραμένει ἄνευ νοήματος, ἂν δὲν ἀποτελεῖ καὶ συμφωνία μὲ τὸν Πάπα. Ὅταν ὅμως ὁ Πάπας βεβαιώνει μὲ προσωπική του ἀπόφανση τὴν δογματικὴ ἀλήθεια, τότε ὑποκαθιστᾶ τὴν λειτουργία τῆς ἄκτιστης ἐνέργειας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ συγκροτεῖ τὸν θεσμὸ τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ σύγχρονος οἰκουμενισμὸς ἐπιδιώκει πρωτίστως τὴν ἐξωτερικὴ ἑνοποίηση τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου καὶ ὄχι τὴν διατήρηση τῆς ὀντολογικῆς ἑνότητας καὶ ταυτότητάς του. Ἐνδιαφέρεται γιὰ τὸ σῶμα τῶν Χριστιανῶν καὶ ὄχι γιὰ τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτὸ καὶ ὅσα ἀφοροῦν τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, δηλαδὴ τὸν ἴδιο τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Ἐκκλησία τὰ τοποθετεῖ σὲ δεύτερη θέση. Ἐδῶ βρίσκεται καὶ ἡ βασικὴ διαφορὰ τοῦ σύγχρονου οἰκουμενισμοῦ ἀπὸ τὴν οἰκουμενικότητα τῆς ἀδιαίρετης Ἐκκλησίας» (Πηγή: romfea.gr)! Συμφωνοῦμε, μεταξύ τῆς καθολικότητας τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ δαιμονικοῦ Οἰκουμενισμοῦ «χάσμα μέγα ἐστήρικται»!



Το φεμινιστικό ταμπού

 


Roberto Pecchioli - 15 Νοεμβρίου 2026

Το φεμινιστικό ταμπού


Πηγή: Αιρετικά

Η έκφραση αντισυμβατικών πεποιθήσεων είναι επικίνδυνη. Η αμφισβήτηση των ταμπού είναι απερισκεψία. Ένα από τα πιο άυλα είναι ο φεμινισμός. Είναι υποχρεωτικό να δηλώνει κανείς φεμινιστής και απαγορεύεται να αυτοανακηρύσσεται σοβινιστής (μπρρρ...) ή απλώς κάποιος που σέβεται το ανδρικό σύμπαν. Ο φεμινισμός έχει πάψει να αγωνίζεται για ίσες ευκαιρίες μεταξύ των φύλων, φορώντας την πιο δυσοίωνη μάσκα: επιθετικός, αγωνιστής, εκδικητικός, αντι-ανδρικός, ακόμη και στην εξύμνηση του λεσβιασμού και του μίσους για τον μητρικό ρόλο, επαναπροσδιορισμένος ως κοινωνική κατασκευή που επιβάλλεται από την κυριαρχία των ετεροφυλόφιλων ανδρών. Ο σεξουαλικά φυσιολογικός άνδρας είναι ο βόθρος κάθε κακίας: κακός, βίαιος, σκλάβος των βάναυσων ενστίκτων. Οι νεαροί άνδρες ενσταλάζονται με ένα αίσθημα ενοχής για αυτό που δεν είναι. Απαγορεύεται να αντιταχθεί κανείς στη νεοφεμινιστική αφήγηση. Έπειτα, θαυμάζουμε την ευθραυστότητα της ανδρικής φύσης και φαινόμενα όπως οι incels, οι ακούσιοι άγαμοι, οι σεξουαλικά φυσιολογικοί νέοι άνδρες που δεν είναι σε θέση να δημιουργήσουν συναισθηματικές ή σεξουαλικές σχέσεις με γυναίκες παρά την επιθυμία τους, αναπτύσσοντας συναισθήματα απογοήτευσης, μοναξιάς και δυσαρέσκειας. Ο πόλεμος μεταξύ των φύλων διεξάγεται από ολοένα και πιο ριζοσπαστικές φεμινίστριες. Όλα γίνονται ανταγωνισμός, αγωνισμός μεταξύ των φύλων, μια σαφής μίμηση του φιλελεύθερου-ελευθεριακού μοντέλου. Έχουμε φτάσει ακόμη και στο σημείο να καθιερώσουμε εγκλήματα όπως η λεγόμενη γυναικοκτονία, που θεωρούνται πιο σοβαρά, άθλια και αντιμετωπίζονται διαφορετικά από τη δολοφονία ανδρών ανθρώπων. Οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το ενενήντα τοις εκατό όλων των δολοφονιών!

Με περιφρόνηση για τον κίνδυνο, προσπαθούμε να πλοηγηθούμε σε αυτό το ναρκοπέδιο. Η χειραφέτηση των γυναικών αρέσκεται να παρουσιάζεται ως μια γραμμική διαδικασία: για χιλιετίες, οι γυναίκες υποβάλλονταν σε πατριαρχικές κοινωνικές δομές μέχρι την απελευθέρωσή τους μέσω του φεμινισμού. Αυτή η ερμηνεία αγνοεί την ποικιλομορφία των κινημάτων που αγωνίστηκαν για την αξιοπρέπεια, την εκπαίδευση και τα δικαιώματα των γυναικών, καθώς και τις βαθιές φιλοσοφικές, θρησκευτικές και πολιτικές διαφορές που τα χαρακτήριζαν. Το ένα στόχευε στην επέκταση των ευκαιριών των γυναικών διατηρώντας παράλληλα μια χριστιανική αντίληψη για το άτομο, την οικογένεια και την κοινωνία. Το άλλο εξαπέλυσε μια ριζοσπαστική κριτική της θρησκείας, του γάμου, της μητρότητας και της φυσικής τάξης, που μετονομάστηκε σε ετεροπατριαρχική καταπίεση.

Η Μαίρη Γούλστονκραφτ, η πρώτη φεμινίστρια, αγωνίστηκε στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα για την εκπαίδευση και την ανατροφή των γυναικών ως λογικά όντα. Άψογη. Δύο αιώνες την χώριζαν από την Τζούντιτ Μπάτλερ, μια λεσβία και queer θεωρητικό. Το 1990, η Μπάτλερ αμφισβήτησε τη βιολογική κατηγορία της γυναίκας, αρνούμενη ότι είχε μια σταθερή φυσική βάση, ανοίγοντας το δρόμο για τη σεξουαλική και πολιτισμική σύγχυση, την τρανσεξουαλικότητα και την παράλογη πεποίθηση ότι το να είσαι γυναίκα είναι μια πολιτισμική κατασκευή, όχι ένα βιολογικό δεδομένο. Μετά τη Γούλστονκραφτ και το κίνημα των σουφραζετών που απαιτούσαν το δικαίωμα ψήφου, ξέσπασε ο μαρξισμός. Ο Φρίντριχ Ένγκελς ερμήνευσε την κατάσταση των γυναικών από την οπτική γωνία των οικονομικών σχέσεων. Η διάλυση της οικογένειας έγινε αναπόσπαστο μέρος της κομμουνιστικής επανάστασης. Το 1895, η Αμερικανίδα Ματίλντα Γκέιτζ, συν-συγγραφέας του βιβλίου «Η Βίβλος των Γυναικών», μιας φεμινιστικής επανερμηνείας της Αγίας Γραφής.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Έλλις και η Μάργκαρετ Σάνγκερ, ιδρύτριες του ισχυρού Planned Parenthood, προώθησαν την άμβλωση ενώ παράλληλα ενθάρρυναν τον λεσβιασμό. Η Σιμόν ντε Μποβουάρ, συγγραφέας του φεμινιστικού ευαγγελίου "Το Δεύτερο Φύλο" («δεν γεννιέσαι γυναίκα, γίνεσαι»), συνυπέγραψε με τον εραστή της Ζαν-Πολ Σαρτρ, τον Φουκώ και άλλους διανοούμενους μια αίτηση για τη νομιμοποίηση της παιδοφιλίας. Ο φεμινισμός στη συνέχεια έγινε αντιαρρενωπός και εχθρικός προς τη μητρότητα· όχι τη δύναμη να δίνεις ζωή, αλλά μια κοινωνική κατασκευή που επιβάλλεται από την πατριαρχία: το μίσος για τη βιολογική τάξη. Στη δίκη της Λίντσεϊ Κλάνσι στην Αμερική, της δολοφόνου των τριών παιδιών της, το δικαστήριο δεν εξέδωσε ετυμηγορία: η Λίντσεϊ δήλωσε αθώα λόγω παραφροσύνης που προκλήθηκε από την επιλόχειο κατάθλιψη, η οποία επικαλέστηκε ως απαλλακτικό στοιχείο. Το θύμα είναι αυτή, όχι τα παιδιά της, ούρλιαξαν οι υπερδιεγερμένες Ερινύες στην πλατεία. Μόνο ένας ετοιμοθάνατος πολιτισμός θα μπορούσε να δικαιολογήσει ή να γιορτάσει τη μητρική βρεφοκτονία. Εξέγερση ενάντια στη δημιουργία και το πλάσμα, ενώ η ζεστασιά, η φροντίδα, η γυναικεία ενσυναίσθηση γελοιοποιούνται ως συγκαταβατικές μορφές υποταγής.

Ο φεμινισμός έχει αλλάξει προς το χειρότερο. Κάτω από την ίδια σημαία, συνυπάρχουν ο αγώνας για την εκπαίδευση, το δικαίωμα ψήφου, τις ίσες ευκαιρίες, η κριτική του οικιακού ρόλου, η ερμηνεία της οικογένειας ως δομής εξουσίας, η άμβλωση και η αμφισβήτηση των κατηγοριών του φύλου και του κοινωνικού φύλου. Το να μοιράζεσαι ένα όνομα δεν σημαίνει ότι αγωνίζεσαι για τον ίδιο σκοπό. Η απόσταση μεταξύ της Wollstonecraft και της Butler είναι μεγαλύτερη από τον χρόνο που τις χωρίζει. Η πρώτη απαιτούσε να αναγνωρίζονται οι γυναίκες για αυτό που ήταν. Η δεύτερη αμφισβητούσε αν αυτό που ονομάζουμε γυναίκα υπήρχε πριν ο πολιτισμός του δώσει ένα όνομα. Κι όμως, εμφανίζονται κάτω από την ίδια σημαία: μια συνύπαρξη που επιτρέπει σε όσους σήμερα συζητούν την έννοια της γυναίκας να θεωρούν τους εαυτούς τους κληρονόμους του ίδιου συστήματος σκέψης.

Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026

Αν οι Άραβες διέσωσαν την Ελληνική Γνώση, τότε γιατί η Αναγέννηση ξεκίνησε στη Βενετία;

 

 

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης

Οἱ Ἄραβες δὲν εἴχανε μήτε γραφὴ γιὰ νὰ γράφουνε τὴ γλώσσα τους, κι ὁ ἴδιος ὁ Μωάμεθ λέγει μέσα στὸ Κοράνιο πῶς δὲν ξέρει μήτε γραφή, μήτε ἀνάγνωση. 

Ὡς τὰ σήμερα, οἱ κάτοικοι τῆς Ἀραβίας εἶναι σχεδὸν ὅλοι ἀγράμματοι. Πῶς λοιπόν, πρὶν ἀπὸ χίλια τρακόσια χρόνια, μπορέσανε καὶ κάνανε τὸν λεγόμενον Ἀραβικὸ πολιτισμό, τὸ Ἰσλάμ; Πῶς ἄξαφνα γινήκανε φιλόσοφοι, μαθηματικοί, ποιητές, καλλιτέχνες, ἀστρονόμοι, γεωγράφοι, ἱστορικοί, ἄνθρωποι ποῦ γυρίζανε σὰν τοὺς γύφτους μὲ τὶς καμῆλες ἀπάνω σὲ μιὰ χώρα ἔρημη; Αὐτὸ τὸ φαινόμενο δὲ μπορεῖ νὰ τὸ ἐξηγήσει κανένας μὲ ἄλλον τρόπο, παρὰ μοναχὰ ἂν παραδεχτεῖ πῶς ἐκεῖνοι ποὺ ἐπιδοθήκανε στὶς ἐπιστῆμες καὶ στὶς τέχνες δὲν ἤτανε οἱ ἄνθρωποι τῆς ἄγριας Ἀραβίας, ἀλλὰ ἄνθρωποι ἀπὸ ἄλλα ἔθνη τῆς Ἀνατολῆς, ποὺ εἴχανε πάρει τὴν καινούργια θρησκεία, δηλαδὴ ἀπὸ μωχαμετάνους τῆς Συρίας, τῆς Αἰγύπτου, τῆς Περσίας, τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, καὶ πρὸ πάντων ἀπὸ Ἕλληνες, ποὺ πρωτοστατούσανε σὲ ὅλα. Οἱ περισσότεροι μουσουλμάνοι βγήκανε ἀπὸ τὶς ἀλλαξοπιστεμένες φυλές, ὅπως εἶναι αὐτοὶ ποὺ εἴπαμε, καθὼς κι ἄλλοι, ὅπως εἶναι οἱ Τοῦρκοι, οἱ Ἀρβανίτες, οἱ Μποσνάκηδες, οἱ Τάταροι, οἱ Μογγόλοι, οἱ Νέγκροι τῆς Ἀφρικῆς, οἱ Ἰντοί, οἱ νησιῶτες τοῦ Εἰρηνικοῦ Ὠκεανοῦ καὶ ἄλλοι.  

~Κυρ Φώτης Κόντογλου~

Οι μεταφράσεις από τα ελληνικά στα αραβικά δεν έγιναν από μουσουλμάνους. Ακόμη και μεγάλοι θαυμαστές της Ελλάδας όπως ο Αβικέννας ή ο Αβερρόης δεν ήξεραν γρυ ελληνικά,διάβαζαν τα κείμενα από μεταφράσεις στα αραβικά που είχαν επιμεληθεί Αραμαίοι χριστιανοί όπως ο Χουνάιν ιμπν-Ισχάκ, γνωστός ως «πρίγκιπας των μεταφράσεων». Η αρχαία Ελλάδα αντιπροσώπευε έναν κόσμο ξένο προς το Ισλάμ. Από τη γνώση των αρχαίων Ελλήνων περνούσε στα αραβικά μονάχα ό,τι δεν απειλούσε τη θρησκεία. Η ελληνική φιλοσοφία, λογοτεχνία και τραγωδία δεν έγιναν ποτέ δεκτές από τον μουσουλμανικό πολιτισμό. Η επιρροή του Αριστοτέλη περιορίστηκε στους τομείς της λογικής και των φυσικών επιστημών. Ούτε η Μεταφυσική ούτε η Πολιτική μεταφράστηκε ποτέ στα αραβικά,το Ισλάμ δεν «εξελληνίστηκε» ποτέ. Το εκχριστιανισθέν Ρωμαϊκό κράτος του Ελληνικού Έθνους(ορισμός του Heisenberg για την Ρωμανία) έλαβε τη γνώση ως κληρονομιά και κατ'επέκταση την αναζήτησε καθώς συμπλήρωνε τα κείμενα που είχε ήδη στη διάθεσή του. Εκείνο πρώτο κυρίως την αξιοποίησε επιστημονικά και πολιτικά και μετέπειτα στο ναδίρ του με την φυγή των πιο επιφανών του επιστημόνων και λογίων (π.χ ο Βησσαρίων και η θαυμαστή βιβλιοθήκη του) την μεταβίβασε σε μεγάλο βαθμό στην Δύση.

Για του λόγου το ασφαλές και για τους "μυρωδιάδες" που χρειάζονται πηγές για να πειστούν οι Άραβες άφησαν περίπου μόνο 1500 χειρόγραφα κυρίως Μαθηματικά και Αστρονομία και οι Βυζαντινοί περίπου ..7500 ως επί το πλείστον Αρχαία Ελληνική Γραμματεία (καθ. Γ. Κοντογιώργης)! Επί πλέον η Αναγέννηση ξεκίνησε στη Βόρεια Ιταλία (Βενετία, Γένοβα κ.α.) όπου συνέρρεαν οι Βυζαντινοί Λόγιοι. Ο Έρασμος π χ. έμαθε Ελληνικά (και κατέγραψε την Αρχαία προφορά) στη Βενετία απ' τον μεγάλο Λόγιο Θεόδωρο Λάσκαρη (Καθ. Γ.Μπαμπινιώτης). Οι Άραβες δεν πέρασαν ποτέ τα Πυρηναία (έχασαν στην μάχη του Πουτιέ το 732 μ.Χ. απ' τον Κάρολο Μαρτέλο) και έμειναν στην Ισπανία. Γιατί τότε δεν ξεκίνησε απ' την Ισπανία η Αναγέννηση;;;; Γιατί απλούστατα η ώσμωση του Ελληνικού πνεύματος προς τη Δύση, οφείλεται στην μετεγκατάσταση των Βυζαντινών Λογίων (και στο Βυζάντιο εν γένει) στις πόλεις της Β.Ιταλίας, κατά την περίοδο της παρακμής του

……………………………………………………

"Ιστορικά δεδομένα απέναντι σε ιδεολογικά στερεότυπα και στην ημιμαθεία"

«Χωρίς τους γραφείς της Κωνσταντινούπολης, σχεδόν ολόκληρη η αρχαία ελληνική γραμματεία θα είχε χαθεί, με τη μόνη εξαίρεση ορισμένα παπυρικά κείμενα, όπως εκείνα που βρέθηκαν στην Αίγυπτο ή που διασώθηκαν εγκλωβισμένα στην τέφρα του Ερκολάνο.»

«Διαθέτουμε τα πρωτότυπα έργα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, για παράδειγμα, μόνο χάρη στα ελληνικά χειρόγραφα των έργων τους… Χωρίς αυτά τα χειρόγραφα, η πρόσβασή μας στον Αριστοτέλη θα γινόταν σχεδόν αποκλειστικά μέσω μεσαιωνικών αραβικών μεταφράσεων.»

«Αλλά και οι ίδιοι οι Άραβες, όμως, έκαναν τις μεταφράσεις με βάση τα χειρόγραφα των Ρωμαίων (ενν. Βυζαντινούς).»

Πηγή: Peter Adamson, A History of Philosophy Without Any Gaps: Byzantine & Renaissance Philosophy.

Υπάρχει ένα σημείο όπου η ιστορική συζήτηση οφείλει να σταματήσει να ανέχεται την αυθαιρεσία. Ο ρόλος του Βυζαντίου στη διάσωση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας δεν είναι ζήτημα ερμηνείας ή «οπτικής γωνίας», αλλά ζήτημα τεκμηριωμένης πραγματικότητας βασισμένης στις πιο αξιόπιστες ιστορικές πηγές. Όποιος επιμένει να τον υποβαθμίζει, δεν αντιπαρατίθεται με μια αφήγηση αλλά έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τα ίδια τα χειρόγραφα, με την παλαιογραφία, με τη φιλολογική επιστήμη.

Η ιδέα ότι το Βυζάντιο υπήρξε ένας θεοκρατικός μηχανισμός που διέσωσε επιλεκτικά μόνο ό,τι εξυπηρετούσε την Ορθοδοξία δεν αντέχει ούτε στην πιο στοιχειώδη ιστορική εξέταση. Και αυτό αποδεικνύεται όχι με γενικόλογες διακηρύξεις, αλλά με συγκεκριμένα έργα, συγγραφείς, κώδικες και ανθρώπους.

Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Ὁ Μέγας Φώτιος, ἡ Η΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καὶ ἡ καταδίκη τῶν παπικῶν καινοτομιῶν

 



Φώτιος ὁ Μέγας, ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ῥώμης καὶ οἰκουμενικὸς πατριάρχης, ὁ θαυματουργὸς • Adologala.gr - Εκκλησιαστικές Ειδήσεις & Νέα από τον Κόσμο

Τοῦ Π. Κλιματσάκη, διδάκτορος Φιλοσοφίας

Εἰσαγωγή

  Συχνὰ διατυπώνεται ἡ ἄποψη ὅτι ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία δὲν ἔχει καταδικαστεῖ συνοδικῶς ὡς αἱρετικὴ καὶ ὅτι, ἑπομένως, δὲν ὑφίσταται οὐσιαστικὸ δογματικὸ ἐμπόδιο γιὰ τὴν ἕνωσή της μὲ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ὡστόσο, ἡ ἱστορία τῶν ἐκκλησιαστικῶν συγκρούσεων τοῦ ἐνάτου αἰώνα, καὶ ἰδιαίτερα ἡ θεολογικὴ παρακαταθήκη τοῦ Μεγάλου Φωτίου, καταδεικνύουν ὅτι οἱ διαφορὲς μεταξὺ Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως εἶχαν ἤδη ἀποκτήσει βαθὺ δογματικὸ καὶ ἐκκλησιολογικὸ χαρακτήρα πολὺ πρὶν ἀπὸ τὸ σχίσμα τοῦ 1054.

Ὁ Μέγας Φώτιος ὑπῆρξε μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες προσωπικότητες τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας. Μὲ τὴ θεολογική του διδασκαλία καὶ τοὺς ἀγῶνες του ὑπερασπίστηκε τὴν ὀρθόδοξη πίστη ἀπέναντι στὴν προσθήκη τοῦ Filioque στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως καὶ στὶς ἀξιώσεις τῆς Ρώμης γιὰ καθολικὴ δικαιοδοσία ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας. Ἰδιαίτερη σημασία ἔχει ἡ Σύνοδος τῆς Κωνσταντινουπόλεως τοῦ 879–880, τὴν ὁποία σημαντικὸ μέρος τῆς ὀρθόδοξης θεολογικῆς παραδόσεως ἀναγνωρίζει ὡς Η΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο. Ἡ Σύνοδος αὐτὴ ἀποκατέστησε τὸν Μέγα Φώτιο, ἐπιβεβαίωσε τὸ ἀπαραχάρακτο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως καὶ ὑπερασπίστηκε τὴ συνοδικὴ συγκρότηση τῆς Ἐκκλησίας.

  1. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ κρίσις τοῦ ἐνάτου αἰῶνος

 Ἡ σύγκρουση μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ρώμης ὀξύνθηκε κατὰ τὸν ἔνατο αἰώνα, ἐξαιτίας τῆς κρίσεως ποὺ προέκυψε στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Τὸ 858 ὁ Πατριάρχης Ἰγνάτιος ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ τὸν θρόνο του, ὕστερα ἀπὸ τὴ σύγκρουσή του μὲ τὴν αὐτοκρατορικὴ ἐξουσία. Στὴ θέση του ἐξελέγη ὁ Φώτιος, ἕνας ἐξαιρετικὰ μορφωμένος ἄνδρας, ὁ ὁποῖος μέχρι τότε ἦταν λαϊκός. Ἡ ἐκλογή του προκάλεσε ἀντιδράσεις, ἐνῶ ὁ Ἰγνάτιος καὶ οἱ ὑποστηρικτές του ἀναζήτησαν τὴ συμπαράσταση τῆς Ρώμης. Ὁ Πάπας Νικόλαος Α΄ παρενέβη στὴν ὑπόθεση καὶ, μὲ σύνοδο ποὺ συγκάλεσε στὴ Ρώμη τὸ 863, καταδίκασε τὸν Φώτιο καὶ ὑποστήριξε τὴν ἀποκατάσταση τοῦ Ἰγνατίου.

Ἡ παρέμβαση αὐτὴ δὲν ἀποτελοῦσε ἁπλῶς μία προσπάθεια ἐπιλύσεως μιᾶς ἐκκλησιαστικῆς διαφορᾶς, ἀλλὰ συνδεόταν μὲ τὴν ἀξίωση τῆς Ρώμης νὰ ἀσκεῖ δικαιοδοσία καὶ νὰ δέχεται ἐφέσεις πέρα ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς δικῆς της ἐκκλησιαστικῆς περιφέρειας. Ἡ Κωνσταντινούπολη δὲν ἀποδέχθηκε τὶς ἀξιώσεις αὐτές, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ διαφωνία νὰ ἀποκτήσει εὐρύτερες ἐκκλησιολογικὲς διαστάσεις. Παράλληλα, ὁ Μέγας Φώτιος ἀντιτάχθηκε στὶς δογματικὲς καινοτομίες ποὺ διαδίδονταν στὴ Δύση, μὲ κυριότερη τὴν προσθήκη τοῦ Filioque, δηλαδὴ τῆς διδασκαλίας ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ὄχι μόνο ἀπὸ τὸν Πατέρα ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν Υἱό. Ἡ σύγκρουση κορυφώθηκε τὸ 867, ὅταν σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη καταδίκασε τὶς λατινικὲς καινοτομίες.

  1. Αἱ δύο Σύνοδοι τῆς Κωνσταντινουπόλεως: 869–870 καὶ 879–880

Οἱ πολιτικὲς μεταβολὲς στὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία ἐπηρέασαν καθοριστικὰ τὶς ἐκκλησιαστικὲς ἐξελίξεις. Μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ αὐτοκράτορα Μιχαὴλ Γ΄, τὴν ἐξουσία ἀνέλαβε ὁ Βασίλειος Α΄ ὁ Μακεδών, ὁ ὁποῖος, ἐπιδιώκοντας τὴν πολιτικὴ προσέγγιση μὲ τὴ Ρώμη, ἀπομάκρυνε τὸν Φώτιο ἀπὸ τὸν πατριαρχικὸ θρόνο καὶ ἐπανέφερε τὸν Ἰγνάτιο. Τὸ 869–870 συγκλήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη σύνοδος, ἡ ὁποία καταδίκασε τὸν Φώτιο καὶ ἀναγνώρισε τὴν ἀποκατάσταση τοῦ Ἰγνατίου. Ἡ σύνοδος αὐτὴ ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὴ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία ὡς Η΄ Οἰκουμενική, ἐνῶ δὲν περιλαμβάνεται στὶς ἀναγνωρισμένες Οἰκουμενικὲς Συνόδους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.

Ἡ κατάσταση μεταβλήθηκε μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Ἰγνατίου τὸ 877, ὅταν ὁ Φώτιος ἐπανῆλθε στὸν πατριαρχικὸ θρόνο. Τὸ 879–880 συγκλήθηκε νέα μεγάλη Σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη, μὲ τὴ συμμετοχὴ ἐκπροσώπων τῶν ἀνατολικῶν Πατριαρχείων καὶ ἀντιπροσώπων τοῦ Πάπα Ἰωάννη Η΄. Ἡ Σύνοδος ἀποκατέστησε τὸν Φώτιο, ἀκύρωσε τὶς προηγούμενες καταδίκες του καὶ ἐπιβεβαίωσε τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως χωρὶς προσθῆκες ἢ ἀλλοιώσεις. Ἡ σημασία της ὑπῆρξε ἰδιαίτερα μεγάλη, καθὼς κατέστησε σαφὲς ὅτι ἡ πίστη τῆς Ἐκκλησίας δὲν μπορεῖ νὰ τροποποιεῖται μονομερῶς ἀπὸ μία τοπικὴ Ἐκκλησία, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἱστορική της θέση ἢ τὸ κῦρος τοῦ ἐπισκόπου της.

Ἀπὸ ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογικὴ ἄποψη, ἡ Σύνοδος τοῦ 879–880 ἀποτελεῖ σημαντικὴ μαρτυρία ὑπὲρ τῆς συνοδικότητας καὶ ἐναντίον τῆς ἀντιλήψεως ὅτι ὁ ἐπίσκοπος Ρώμης διαθέτει ἀπεριόριστη δικαιοδοσία ἐπὶ ὁλόκληρης τῆς Ἐκκλησίας.

  1. Ὁ Μέγας Φώτιος καὶ ἡ ὑπεράσπισις τῆς ὀρθοδόξου θεολογίας

Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026

Μια θεμελιώδης κακοδοξία : Είναι ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, πραγματικός και διαχρονικὸς σύνδεσμος και εγγυητὴς της ενότητος της Εκκλησίας;

 


 « Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως – Νέας Ρώμης ἀποτελεῖ διαχρονικῶς τὸν ὁρατὸν καὶ ὑποστατὸν σύνδεσμον τῆς ἑνότητος τοῦ Κυριακοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος καὶ ἐν ταυτῷ τὸν ἐγγυητὴν αὐτῆς, κατὰ τὰς προνοίας τῶν Συνοδικῶς ἀποφθεγξαμένων θείων Πατέρων». ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ. 17/10/2026 ΣΟΦΙΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ [1]

 «άπαγε της βλασφημίας»


Γράφει ο Γεώργιος Κ. Τζανάκης. Ἀκρωτήρι Χανίων.


Αὐτὰ τὰ λέγει ὁ νῦν Ἀρχιεπίσκοπος  Κωνσταντινουπόλεως, διὰ τὸν ἑκάστοτε Ἀρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως, ἄρα καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό του.

Δηλαδή: «Ὁ ὁρατὸς καὶ ὑποστατός=ὑπαρκτὸς-ὑφιστάμενος-πραγματικὸς σύνδεσμος τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι ὁ Ἁρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως».!!!

Ἕνας ἄνθρωπος, ὁ Ἁρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, εἶναι ὁ σύνδεσμος τῆς ἑνότητος ὁλόκληρης τῆς Ἐκκλησίας!!!

Ὑποθέτω ὅτι κάθε ἄνθρωπος μὲ στοιχειώδη ἐπίγνωσι περὶ Ἐκκλησίας προβληματίζεται, ἐντυπωσιάζεται καὶ ἀπορεῖ μὲ αὐτὰ, ὅπως καὶ ἐγὼ ποὺ τὰ ἀκούω. Στὶς ἀκολουθίες ἀκοῦμε ὅτι ὁ Κύριος εἶναι τὸ στερέωμα ὅσων πιστεύουν σ᾿ αὐτὸν, δηλαδὴ τῆς Ἐκκλησίας καὶ αὐτὸν παρακαλοῦμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι, ὅλοι οἱ ἄνθρωποι κληρικοὶ καὶ λαϊκοί, νὰ στερεώσῃ τὴν Ἐκκλησία: «Τὸ στερέωμα τῶν ἐπὶ σοι πεποιθότων, στερέωσον Κύριε τὴν Ἐκκλησίαν, ἢν ἐκτήσω, τῷ τιμίῳ σου αἵματι».

Δὲν εἶναι τουλάχιστον παράξενο ἕνας ἄνθρωπος, ἄς εἶναι καὶ Ἀρχιεπίσκοπος, νὰ ὑποστηρίζει ὅτι αὐτὸς ἑνοποιεῖ καὶ στερεώνει τὴν Ἑκκλησία τοῦ Χριστοῦ; 

( Ἀκολουθοῦν ἐλάχιστες, μόνον, παρατηρήσεις σὲ ἐλάχιστα σημεία· διότι ἄν ἀσχοληθῇ κανεὶς μὲ ὅλο τὸν λόγο, τότε.... ἐπιλείψει ὁ χρόνος καὶ τὸ κουράγιο)

Ἄς  συγκρίνουμε τὴν πατριαρχικὴ δήλωσι μὲ ἕνα χωρίον ἑνὸς ἁγίου τῆς Ἐκκλησίας μας (ἕνα χωρίον, ἀπὸ τὰ πάμπολλα τοῦ ἰδίου, καὶ τὰ ἐπίσης πάμπολλα τῶν ὑπολοίπων ἁγίων τῆς ἐκκλησίας μας):

«Εἰς τὸ Θεανθρώπινον σῶμα τῆς Ἐκκλησίας τὸ ῞Αγιον Πνεῦμα συγκρατεῖ, μὲ τὴν χάριν τῶν ἁγίων μυστηρίων καὶ τῶν ἁγίων ἀρετῶν, εἰς ἑνότητα ὅλους τοὺς δι᾽ Αὐτοῦ βαπτισμένους πιστούς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας». ΑΓΙΟΣ ΙΟΥΣΤΙΝΟΣ ΤΣΕΛΙΕ (ΠΟΠΟΒΙΤΣ). Η ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΣ. σελ 36 [2]

Τὴν θεολογία τοῦ ἁγίου Ἰουστίνου, ὁ ἴδιος ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος (γιὰ τοῦτο παραθέτω αὐτὸ τὸ ἀπόσπασμα) τὴν χαρακτηρίζει:

«Ζῶσαν καὶ ἐπίκαιρον, ἡ ὁποία πηγάζει άπὸ τὴν μετοχὴν εἰς τὴν λατρευτικὴν, λειτουργικὴν, πνευματικὴν, ἀσκητικὴν καὶ διακονικὴν ἐμπειρίαν τῆς Ἐκκλησίας ... καὶ ἐκφράζει τὴν ἀδιάσπαστον ἑνότητα δόγματος καὶ ἤθους, πίστεως καὶ ζωῆς...» [3]

Δηλαδὴ, κατὰ τὸν ἅγιο Ἰουστῖνο, τοῦ ὁποίου ἡ θεολογία εἶναι «ζῶσα καὶ ἐπίκαιρος ... καὶ ἐκφράζει τὴν ἀδιάσπαστον ἑνότητα δόγματος, ἤθους καὶ πίστεως» (κατὰ τὸν πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως) τὴν ἑνότητα καὶ τὴν συγκρότησι τῆς Ἐκκλησίας τὴν ἐξασφαλίζει τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον. Πῶς τὸ ἐπιτυγχάνει; Μὲ τὴν θείαν Του δύναμι:

«Τὸ ῞Αγιον Πνεῦμα διὰ τῆς θείας δυνάμεώς Του ἑνώνει ὅλους τοὺς πιστοὺς εἰς ἓν σῶμα, δηλαδὴ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν, διότι «ἐν ἑνὶ πνεύματι ἡμεῖς πάντες εἰς ἓν σῶμα ἐβαπτίσθημεν... καὶ πάντες εἰς ἓν πνεῦμα ἐποτίσθημεν» (Α΄ Κορ. 12. 13). ΑΓΙΟΣ ΙΟΥΣΤΙΝΟΣ ΤΣΕΛΙΕ (ΠΟΠΟΒΙΤΣ). (ὅ.π. σελ. 33)

Μπορεῖ νὰ συγκριθῇ ἡ Θεία Δύναμις τοῦ Ἅγίου Πνεύματος μὲ τὴν δύναμι ὁποιουδήποτε ἀνθρώπου;  Μπορεῖ νὰ συγκριθῇ ἡ ἐγγύησις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μὲ τὴν ἐγγύησι ὁποιουδήποτε ἀνθρώπου; Τί συζητᾶμε τώρα;....

ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ: ΠΩΣ Ο ΠΑΠΑΣ ΕΞΕΘΕΜΕΛΙΩΣΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ

 Τόσο τιμούν τον Άγιο! Ο άγ. Νεκτάριος λέει "ὁ Πάπας ἐξώρισε ἀπὸ τὴν δυτικὴ Ἐκκλησία τὸν Δεσπότη πάντων Χριστόν, καὶ ἔτσι ἔμεινε ἡ δυτικὴ Ἐκκλησία χήρα ἀπὸ τὸν Χριστό. Ἡ παπικὴ ἐκκλησία εἶναι νόθος ὀργανισμός. Ὁ Πάπας ὑπέκυψε στὸν τρίτο καὶ τελευταῖο πειρασμὸ τοῦ Κυρίου στὴν ἔρημο." Oι σημερινοί οικουμενιστές επίσκοποι όμως που υποτίθεται τιμούν τον Άγιο, ονομάζουν τον Πάπα "δεύτερο πνεύμονα της Εκκλησίας" και "πεφιλημένον αδελφόν εν Χριστώ" με ιερωσύνη και Μυστήρια και του ψέλνουν πολυχρόνια στους ναούς.





«Θεμέλιον ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστι Ἰησοῦς Χριστὸς» (Α΄ Κορ. γ΄11). «ἐποικοδομηθέντες τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν». «Τῷ θεμελίῳ», λέγει, “τῶν Ἀποστόλων” καὶ οὐχὶ τοῦ Πέτρου, καθὼς παραφρονεῖ ἡ Παπικὴ Ἐκκλησία.Ἐὰν ὁ Κλήμης Ρώμης εἶναι διάδοχος τοῦ Πέτρου, διότι ἐχειροτονήθη ἀπὸ τὸν Πέτρο, τότε ὅσοι ἐπίσκοποι χειροτονήθησαν ἀπὸ τὸν Πέτρο εἶναι διάδοχοί του, καὶ ὄχι μόνο ὁ Κλήμης.Ὁ ἀπόστολος Πέτρος ἐχειροτόνησε τὸν Πάπα Κλήμεντα ἐπίσκοπο Ρώμης μόνο, καὶ ὄχι τῆς οἰκουμένης ὅλης. Ἐὰν ὁ θάνατος τοῦ Πέτρου ἔδωσε τέτοιο προνόμιο στὸν Πάπα νὰ εἶναι κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας, καὶ μονάρχης ἐπάνω σὲ ὅλους τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ εἰς τὰς Συνόδους, πολὺ περισσότερον πρέπει νὰ ἔχει αὐτὰ τὰ προνόμια ὁ Ἱεροσολύμων διὰ τὸν θάνατον τοῦ Χριστοῦ. Λέγοντας ὁ Πάπας πὼς εἶναι ἡ κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας, ἐξώρισε ἀπὸ τὴν δυτικὴ Ἐκκλησία τὸν Δεσπότη πάντων Χριστόν, καὶ ἔτσι ἔμεινε ἡ δυτικὴ Ἐκκλησία χήρα ἀπὸ τὸν Χριστό.
Ὅταν οἱ υἱοὶ τοῦ Ζεβεδαίου ζήτησαν ἀπὸ τὸν Χριστὸ πρωτοκαθεδρία, νὰ καθήσουν ὁ ἕνας δεξιά του καὶ ὁ ἄλλος ἀριστερά του (Μάρκ.ι´35-38), ὁ Κύριος δὲν τοὺς εἶπε ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον, διότι τὴν πρωτοκαθεδρία τὴν ἔχω δώσει στὸν Πέτρο, ἀλλά, ὅτι «ὃς ἐὰν θέλῃ γενέσθαι μέγας ἐν ὑμῖν, ἔσται διάκονος ὑμῶν, καὶ ὃς ἐὰν θέλῃ γενέσθαι πρῶτος, ἔστω πάντων δοῦλος».Ὅταν οἱ ἀπόστολοι κατὰ τὸν μυστικὸν Δεῖπνον ἔπεσαν σὲ φιλονικία, διὰ τὰ πρωτεῖα, ὁ Κύριος δὲν τοὺς εἶπε πὼς ὁ Πέτρος εἶναι ὁ μεγαλύτερος, ἐπειδὴ αὐτὸν ἀφήνω ἐπίτροπον εἰς τὸ ποίμνιον, αὐτὸς εἶναι ἡ κεφαλὴ ὅλων σας. (Λουκ. κβ’ 24-26). Ἀλλὰ τοὺς εἶπε ὅτι “οἱ βασιλεῖς τῶν ἐθνῶν κυριεύουσιν αὐτῶν, καὶ οἱ ἐξουσιάζοντες αὐτῶν εὐεργέται καλοῦνται, ὑμεῖς δὲ οὐχ οὕτως, ἀλλ᾽ ὁ μείζων ἐν ὑμῖν γενέσθω ὡς ὁ νεώτερος καὶ ὁ ἀνακείμενος ὡς ὁ διακονῶν”. Ἔφερε καὶ παράδειγμα ὁ Κύριος τοὺς Φαρισαίους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσαν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους νὰ λέγονται Ραββί, ὅμως ἐσεῖς, οἱ δικοί μου μαθηταὶ μὴν πέσετε στὸ πάθος αὐτό, μὴ ζητεῖτε τὸ πρωτεῖον αὐτό, ὑμεῖς μὴ κληθῆτε καθηγηταί, «εἷς γάρ ἐστιν ὁ καθηγητὴς Χριστός, καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ἐπὶ τῆς γῆς. Εἷς ἐστιν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ὑμεῖς δὲ πάντες ἀδελφοὶ ἐστέ».

Οἱ Ἀπόστολοι ἔπεμψαν τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰωάννην στὴν Σαμάρεια, ὅταν ἄκουσαν πὼς ἐδέχθη τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, ἐὰν ὁ Πέτρος ἦταν κεφαλὴ καὶ ἄρχων πάντων, πῶς πέμπεται ἀπὸ τοὺς ἄλλους; πράγμα ποὺ δὲν τὸ δέχεται οὔτε ἡ συνήθεια οὔτε τὸ δίκαιον; Εἶναι λοιπὸν φανερὸ ὅτι τοῦτοι οἱ καπνοὶ τῆς φιλοδοξίας, καὶ πρωτοκαθεδρίας δὲν ἐχώρησαν μέσα εἰς τὰς θεοφόρους κεφαλὰς τῶν Ἀποστόλων, ἀλλ᾽ ὅλοι ἦταν ὁμοταγεῖς, ἀδελφοὶ κατὰ τὴν διδασκαλία τοῦ Κυρίοu, ἐπίσης διδάσκαλοι πάσης τῆς

Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026

Η ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ!

 


 

«Η Πόλις εάλω… όμως, κατά τον Νικηφόρο Βρεττάκο: «Ουκ εάλω η ρίζα. Ουκ εάλω το φως. Ενυπάρχει στο φως η ψυχή σου, στη ρίζα το σώμα σου. Ουκ εάλω η βασιλεύουσα ψυχή των Ελλήνων».
 
Όταν ένας λαός αποκόπτεται από τη γλώσσα του, αρχίζει να αποκόπτεται και από την ιστορική του μνήμη. Όταν ξεχάσει τις λέξεις με τις οποίες περιέγραψε τον κόσμο, την πίστη, την ελευθερία και την ίδια του την ύπαρξη, κινδυνεύει να ξεχάσει και ποιος είναι.
 
«Εάν είχε πάψει να μιλιέται η ελληνική γλώσσα από τους Έλληνες, δεν θα υπήρχαν Έλληνες, δεν θα υπήρχε έθνος. Κατεδάφιση της γλώσσας σημαίνει κατεδάφιση του έθνους».
 
Λόγια του μεγάλου μας ποιητή Νικηφόρου Βρεττάκου, που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια εποχή κατά την οποία η σχέση μας με την ελληνική γλώσσα δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε.
 
Ο ίδιος ποιητής, με μια συγκλονιστική ποιητική σύλληψη, έγραψε:
«Ὅταν κάποτε φύγω ἀπὸ τοῦτο τὸ φῶς θὰ ἑλιχθῶ πρὸς τὰ πάνω ὅπως ἕνα ρυάκι ποὺ μουρμουρίζει. Κι ἂν τυχὸν κάπου ανάμεσα στοὺς γαλάζιους διαδρόμους συναντήσω ἀγγέλους, θὰ τοὺς μιλήσω ἑλληνικά, ἐπειδὴ δὲν ξέρουνε γλῶσσες. Μιλᾶνε μεταξὺ τους μὲ μουσική.»
 
Διαβάστε ξανά αυτούς τους στίχους. Δεν πρόκειται απλώς για μια όμορφη ποιητική εικόνα. Είναι μια βαθιά εξομολόγηση αγάπης για τη γλώσσα, έναν πολιτισμό και μια ιστορική παράδοση που ξεπερνούν τα όρια μιας ανθρώπινης ζωής. Για τον Βρεττάκο, ακόμη και μπροστά στην αιωνιότητα, η ελληνική γλώσσα παραμένει η φυσική του φωνή.