




«… Η μικροκαμωμένη κοκκινομάλλα ρίχτηκε προς το μπροστινό κάθισμα μ’ ένα τρεμάμενο μουρμουρητό που έμοιαζε να λέει: “Σωτήρα μου!” και άπλωσε τα χέρια προς την οθόνη. Μετά έκρυψε το πρόσωπό της στις παλάμες της. Προσευχόταν…»
(Τζώρτζ Όργουελ, 1984-Ο Μεγάλος Αδελφός, Εκδόσεις Κάκτος, σελ. 27)
Γράφει ο Ιωάννης Μαρκάς Μ.Δ.Ε. Δογματικής Θεολογίας Α.Π.Θ.
Το είδωλο της «Τεχνητής Νοημοσύνης» αποθεώνεται
Η ολοκλήρωση των εργασιών για το 2026, της ετήσιας συνάντησης των πολιτικών, οικονομικών και θρησκευτικών παραγόντων που συμμετέχουν στο «Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ» (“World Economic Forum”), στο χειμερινό θέρετρο του Νταβός της Ελβετίας, πιστοποίησε για μία ακόμα φορά την προσήλωσή τους στο δυστοπικό πλάνο της «Μεγάλης Επανεκκίνησης» (“The Great Reset”), όπως αυτό διακηρύχθηκε από τον ιδρυτή και πρόεδρο του W.E.F., Κλάους Σβάμπ, στο ξεκίνημα της παγκόσμιας αναταραχής που προκάλεσε η λεγόμενη «πανδημία» της covid-19. Πλέον, έξι χρόνια μετά από εκείνη την «πανηγυρική» διακήρυξη, είναι κάτι παραπάνω από ορατό πως η ανθρωπότητα βρίσκεται ένα βήμα από τον υβριδικό μετασχηματισμό της, καθώς η ραγδαία τεχνολογική αναβάθμιση και ψηφιακή ολοκλήρωση, κυρίως μέσω του «πυρηνικού όπλου» της «Τεχνητής Νοημοσύνης» (“Artificial Intelligence”), δείχνει να εδραιώνει την πεποίθηση δημιουργίας ενός νέου είδους ανθρώπου στην «εξελικτική» πορεία του αντίθεου επιστημονικού κόσμου, τον «μετάνθρωπο»!
Πέραν πάσης αμφιβολίας, η συγκεκριμένη μετάλλαξη που επιχειρείται στον ανθρωπολογικό χάρτη δεν έχει ιστορικό προηγούμενο, καθώς, ούτε λίγο ούτε πολύ, μέσα από αυτή την πρωτόγνωρη τεχνολογική διαδικασία καλείται η ίδια η ανθρωπότητα να ξεχάσει ό,τι ήξερε μέχρι τώρα για τον ίδιο τον άνθρωπο και να μετασχηματιστεί σε κάτι άλλο, σε ένα πλάσμα που ελάχιστα θα διαφέρει από έναν ανθρωπόμορφο δαίμονα [1] ! Κατά την κυνική θεώρηση του Σβάμπ, ίσως για πρώτη φορά τόσο δυναμικά, χάνεται η αφήγηση που καθοδηγούσε την ανθρωπότητα από το ξεκίνημα της ύπαρξής της [2] .
Αυτή ασφαλώς η τοποθέτηση του Σβάμπ, ενός στρατευμένου νεοταξίτη τεχνοκράτη που έθεσε ως σκοπό στη ζωή του να μετασχηματίσει τον κόσμο, ώστε αυτός να τεθεί υπό τον έλεγχο μιας μετασχηματισμένης (παγκόσμιας) διακυβέρνησης [3] , εδράζεται στο επίτευγμα της «Τεχνητής Νοημοσύνης», που έχει σκορπίσει ενθουσιασμό στους κύκλους των οπαδών του «μετανθρωπισμού». Κάτι που αποτυπώθηκε πληθωρικά, μέσα σε κλίμα αποθέωσης, σχεδόν στο σύνολο των εισηγήσεων που εκφώνησαν οι σύνεδροι στο Νταβός.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Έλον Μάσκ, η εταιρεία του οποίου “neuralink” αναπτύσσει ψηφιακά εμφυτεύματα για τον ανθρώπινο εγκέφαλο [4] , στη σχετική συζήτηση που είχε στο πάνελ του Φόρουμ με τον συμπρόεδρο (co-chair) του W.E.F. και C.E.O. της “Black Rock”, Λάρι Φίνκ, εξέφρασε την άποψη ότι «βρισκόμαστε στην πιο ενδιαφέρουσα φάση της ανθρώπινης ιστορίας» [5] . Επεκτείνοντας τη σκέψη του σε δύο ενδιαφέρουσες εκτιμήσεις· πρώτον ότι «μέχρι το 2030-2031 η ΑΙ θα είναι πιο έξυπνη από όλη την ευφυΐα της ανθρωπότητας», και δεύτερον ότι σχετικά με την «περίεργη» αναζήτηση που δείχνει ο ίδιος ο Μάσκ για την εξωγήινη ζωή, «η ΑΙ θα βοηθήσει πολύ σε αυτή την κατεύθυνση». Συμπληρώνοντας με ανατριχιαστικό τρόπο (και έχοντας καθ’ όλη την διάρκεια της συζήτησης τα χέρια του ενωμένα σε σχηματισμό «ανάποδου τριγώνου»), «ότι είναι καλύτερο να βρίσκεσαι στην αισιόδοξη πλευρά, ακόμη κι αν είναι λάθος, παρά να βρίσκεσαι στην απαισιόδοξη κι ας είναι σωστή»!!
Η ανατολή μιας «νέας θρησκείας», με την σύμπραξη ενός «μηχανικού μεσσία»
Η αντιφατική αυτή δήλωση του Μάσκ προδίδει την αποφασιστικότητα της παγκόσμιας ελίτ να εισέλθει και να προχωρήσει σε ένα λαβύρινθο, από τον οποίο η ανθρωπότητα ενδέχεται να μην μπορέσει να εξέλθει ποτέ. Επιπρόσθετα, προδίδει πως η μετάβαση στην εποχή της μετανεωτερικότητας είναι γεγονός τετελεσμένο, πράγμα που σαφώς διατυπώθηκε από τον πρωθυπουργό του Καναδά, Μάρκ Κάρνεϊ, όταν στην δική του εισήγηση στο Νταβός, εξήγγειλε μεταξύ άλλων με στόμφο ότι «η παλιά τάξη πραγμάτων πέθανε» [6] ! Υπονοώντας ακριβώς ότι η ανθρωπότητα έχει εισέλθει σ’ ένα «νέο κόσμο», στον κόσμο της «Τεχνητής Νοημοσύνης», όπου σύμφωνα με τους σχεδιαστές του «μετανθρωπισμού», όχι μόνο δεν υπάρχει πλέον γυρισμός, αλλά επί της ουσίας, με την καθολική επικράτησή της έρχεται το τέλος του κόσμου όπως τον γνωρίζαμε.
Για τον Ισραηλινό καθηγητή ιστορίας (και «ανοιχτά ομοφυλόφιλου» [7] ) Γιουβάλ Νώε Χαράρι, η επικράτηση αυτή συνδέεται άμεσα με την «μεταφυσική» που ο ίδιος προωθεί τα τελευταία έτη, ως εξέχων μέλος του W.E.F. και γνήσιο «πνευματικό τέκνο» του Σβάμπ. Για τον Χαράρι λοιπόν, η «Τεχνητή Νοημοσύνη» δεν είναι ένα ακόμα εργαλείο στην υπηρεσία του ανθρώπου, αλλά ο «αφέντης» εκείνος που θα ελέγχει και θα καθοδηγεί τις ζωές των ανθρώπων [8] . Εξηγώντας απροκάλυπτα πως αυτή η υποταγή του ανθρώπου θα γίνει με όρους θρησκευτικούς, καθώς από δω και στο εξής η «Τεχνητή Νοημοσύνη», ως «αφέντης» της ανθρώπινης ύπαρξης, θα καταστεί η «νέα θρησκεία»!
Με όχημα αυτή την «νέα θρησκεία», ο Χαράρι υπόσχεται την υλοποίηση του εωσφορικού και αρχέγονου πειρασμού του ανθρώπου, ήτοι να γίνει ένας «εξελιγμένος» θεός (“homo deus”) στην θέση ενός «αχρείαστου» και «ξεπερασμένου» Θεού [9] . Υποστηρίζοντας ότι μέσω της βιοτεχνολογίας, της γενετικής μηχανικής και των «διεπαφών εγκεφάλου-υπολογιστή» (“brain-computer interfaces”), οι άνθρωποι θα αναβαθμίσουν τον εαυτό τους, αποκτώντας ικανότητες «θεϊκές». Έτσι, γίνεται λόγος εκ μέρους του για τροποποιημένα ανθρώπινα όντα, προσβλέποντας στη δημιουργία «υβριδικών» ανθρώπων (ανθρώπο-μηχανών) ή γενετικά τροποποιημένων ανθρώπων, οι οποίοι θα έχουν ασύλληπτες ικανότητες, όπως πολύ μεγαλύτερη νοημοσύνη, εξαιρετική φυσική δύναμη και ενδεχομένως αθανασία.
Κατ’ αυτόν τον δελεαστικό τρόπο, οι άνθρωποι, έχοντας τη ψευδαίσθηση ότι αυτό είναι πρόοδος και η μόνη οδός για το μέλλον (και τη «σωτηρία») της ανθρωπότητας, θα αποδεχτούν πιο εύκολα την δυστοπική συνθήκη ώστε οσονούπω να καταστούν «χακαρισμένοι» (“hackable”). Οι συνέπειες όμως της αποδοχής του «χακαρίσματος» (πέραν της οδυνηρής σωτηριολογικής διαστάσεως!) δεν θα είναι αμελητέες, διότι μέσω αυτής της εθελούσιας υποταγής, αναπόφευκτα θα υποθηκεύσουν οι ίδιοι οι αποδέκτες το μέλλον του ανθρωπίνου γένους, καθώς η ικανότητα συνδυασμού βιολογίας και AI θα επιτρέψει σε κυβερνήσεις ή εταιρείες να ελέγχουν πλήρως τις «χακαρισμένες» ζωές τους. Προβλέποντας τις επιλογές τους, διαβάζοντας τις σκέψεις τους και κατανοώντας πλήρως τα χειραγωγημένα συναισθήματά τους [10] .
Έχοντας λοιπόν διαμορφώσει εδώ και καιρό ο Χαράρι το πλαίσιο αυτής της «νέας θρησκείας», που, όπως αναφέρθηκε, θα έχει τον απόλυτο έλεγχο της ανθρωπότητας, δεν είναι καθόλου συμπτωματικό το γεγονός ότι τόσο στην εισήγησή που έκανε στο φετινό Φόρουμ του Νταβός, όσο και στη συζήτηση που ακολούθησε στο πάνελ με την Βρετανίδα καθηγήτρια νευροεπιστήμης (professor of neuroscience), Irene Tracey, του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, εστίασε ιδιαίτερα πάνω στον έλεγχο της παραδοσιακής έννοιας της θρησκείας, με σαφή την τάση, πρώτα της αποδόμησής της και κατόπιν της επανανοηματοδότησής της, επί τη βάση των αρχών της «Τεχνητής Νοημοσύνης».
Στην σχετική εισήγησή του μάλιστα, ο πυρήνας του όλου σκεπτικού του αναπτύχθηκε mot à mot, ως εξής: «Αν αποδομήσουμε τη θρησκεία, θα βρούμε στον πυρήνα της τη γλώσσα. Αν τα βιβλία είναι απλώς συνδυασμοί λέξεων, τότε η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αναλάβει τα βιβλία. Αν η θρησκεία βασίζεται στις λέξεις, τότε η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αναλάβει τη θρησκεία». Διευκρινίζοντας ότι το «θρησκευτικό» αυτό πραξικόπημα, όταν επιτευχθεί, θα μεταβάλλει υποχρεωτικά κάθε πτυχή του ανθρώπινου βίου, παραλληλίζοντάς το με το απλοϊκό παράδειγμα της εισβολής των λαθρομεταναστών στις δυτικές κοινωνίες, οι οποίες αντί να προσαρμόσουν τους εισβολείς στους δικούς τους τρόπους ζωής, αναγκάζονται να προσαρμοστούν εκείνες στον δικό τους· «η ΑΙ είναι ωσάν ένας “μετανάστης” που θα πάρει τις δουλειές των ανθρώπων, θα αλλάξει την κουλτούρα κάθε χώρας, θα μεταβάλλει την θρησκεία τους ή ακόμα και τον τρόπο που ερωτεύονται».
Με άλλα λόγια, ο Χαράρι, ως «ιεροκήρυκας» μιας «νέας παναίρεσης», αποκάλυψε από βήματος στο Νταβός ότι η «Τεχνητή Νοημοσύνη» έρχεται να υπερβεί τις θρησκείες κατά έναν οργουελικό τρόπο, που δεν είναι άλλος από την καθιέρωση μιας «εξυπνότερης» «νέας ομιλίας», η οποία θα καταργήσει κάθε άλλο τρόπο σκέψης [11] ή θρησκευτικής συνείδησης. Εφόσον, κατά την δική του υπερφίαλη θεώρηση, η (κάθε) θρησκεία είναι ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα από λέξεις, τότε αυτές οι λέξεις των «ιερών κειμένων», με την έλευση ενός (καταρχήν) «μηχανικού μεσσία» [12] , επίκειται αναπόφευκτα (από τη στιγμή δηλαδή που τον έλεγχο της θρησκείας αναλάβει εξ ολοκλήρου η ΑΙ, η οποία, εξ ορισμού για τον ίδιο, είναι ευφυέστερη του ανθρώπου) να αποκαθαρθούν, να επανανοηματοδοτηθούν, να αντικατασταθούν ή και να καταργηθούν [13] .
«Ψηφιακός Γνωστικισμός»: ο πιο σύντομος δρόμος για τον Αντίχριστο
Η «απειλή» αυτή του Χαράρι είναι πολύ σοβαρή για να προσπεραστεί έτσι απλά από έναν Ορθόδοξο Χριστιανό, ειδικά όταν γνωρίζει ότι ο εν λόγω ψευδό-προφήτης είναι ένας εκ των μεγαλύτερων και σκληρότερων πολεμίων του Θεανθρώπου και Κυρίου ημών Ιησού Χριστού [14] , αλλά και κατ’ επέκτασιν του ανθρωπίνου γένους [15] . Έχοντας αφήσει έντονα το αποτύπωμα της αντίχριστης και απάνθρωπης φιλοσοφίας του σε έργα του, όπως το “Sapiens” και το “Homo Deus”, η επιβολή και εργαλειοποίηση της «Τεχνητής Νοημοσύνης» στο πεδίο της θρησκείας, είναι προφανές πως θέτει τις βάσεις ενός «πανθρησκειακού ολοκληρωτισμού», που σκοπό έχει να ακυρώσει οριστικά την ελεύθερη βούληση του ανθρώπου [16] και να επιταχύνει τις εξελίξεις για την έλευση του Αντιχρίστου.
Στα μάτια ενός Ορθοδόξου όμως που παρατηρεί προσεκτικά τα «σημεία των καιρών», η προσδοκία μιας «χρυσής εποχής», που τάχα θα ανατείλει στον παρόντα χρονικό κύκλο, δεν είναι τίποτε άλλο από μία αυταπάτη «προοδευτικών» τύπου Χαράρι, που θα τους οδηγήσει στο πιο ακραίο λάθος τους, που θα είναι ο ίδιος ο Αντίχριστος [17] . Διότι, όσο κι αν προσπαθεί ο ταλαίπωρος ο Χαράρι να αποδομήσει και να διαβάλει το θεανδρικό πρόσωπο του Χριστού με τις βλασφημίες του [18] , τόσο πιο πολύ επιταχύνει την έλευση, όχι του «υιού της ανομίας», αλλά την έλευση του Υιού του ανθρώπου, εκείνου που η Αποκάλυψη περιγράφει ως Νικητή της Ιστορίας [19] . Εκείνου που διαβεβαίωσε από την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης ακόμα, διά στόματος προφήτου Δανιήλ, ότι την βασιλεία Του δεν θα μπορέσει ποτέ κανένας να την καταστρέψει και ούτε να την αντικαταστήσει με άλλου είδους «βασιλεία» [20] .
Επιπλέον, θα πρέπει να απαντηθεί και να επισημανθεί, σε ό,τι αφορά τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό, ότι το βολικό αφήγημα του Χαράρι πως η Αγία Γραφή και γενικότερα η χριστιανική πίστη είναι ένας σωρός από λόγια ανθρώπινης εμπνεύσεως, τα οποία μέσω ΑΙ θα παραποιηθούν και θα πλαστογραφηθούν, εκσυγχρονίζοντας έτσι κατά τρόπο ψηφιακό τις μεθόδους των αρχαίων «Γνωστικών», είναι μία θέση απαράδεκτη και εκτός πραγματικότητας, μία ξεκάθαρη βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος, καθώς προσκρούει στα ίδια τα θεμέλια της άνωθεν αποκεκαλυμμένης πίστεως, που δεν είναι απλώς λέξεις και λόγια, αλλά ο Ίδιος ο Θεός Λόγος, ως αΐδιος ύπαρξις και αρχή των πάντων, ορατών και αοράτων [21] · «συ δε αγαπητέ, όταν ακούς την λέξη Λόγος, να μην ανεχθείς ποτέ εκείνους που λέγουν ότι είναι έργον, αλλά ούτε και εκείνους ο οποίοι νομίζουν ότι είναι απλός λόγος», θα μας πει ο ιερός Χρυσόστομος [22] .
Με το να υπόσχεται επομένως ο Χαράρι, ως γνήσιος εκφραστής ενός «ψηφιακού Γνωστικισμού», την «αθανασία» του ανθρώπου (έστω και με «ψηφιακή» μορφή) και την αυτονομημένη «θεοποίησή» του, με όχημα την «Τεχνητή Νοημοσύνη», ουσιαστικά εκμεταλλεύεται με δόλιο τρόπο τον πόθο του ανθρώπου για το άπειρο, για την αθανασία, που εφύτευσε ο Θεός Λόγος στην κατ’ εικόνα δημιουργία του [23] . Προσπαθεί με λίγα λόγια να διαστρέψει την αυθεντική «Ανθρωπολογία» εξ επόψεως Ορθοδόξου, όπως την διατύπωσε εν Αγίω Πνεύματι ο Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς και ορίζει ρητώς ότι «ο άνθρωπος είναι πλασμένος ως δυνάμει θεανθρώπινο όν, το οποίο έχει χρέος, οδηγούμενο από τη θεοειδή ψυχή του, να εξομοιώσει κατά πάντα τον εαυτό του με το Θεό και έτσι να γίνει ενεργεία θεανθρώπινο όν, ένα όν στο οποίο ο άνθρωπος ενώνεται κατά τρόπο τέλειο με το Θεό και ζει μέσα στις θείες και άπειρες τελειότητές Του» [24] .
Το παρά-λογο της «μεταφυσικής» του Χαράρι, δεν είναι άλλο από την κόλαση χωρίς τον Θεό Λόγο
Είναι πασιφανές ότι ο Χαράρι, με δέλεαρ τα ψευδό-σημεία του ψηφιακού κόσμου, εκμεταλλεύεται στο έπακρο την αποστασία του σύγχρονου ανθρώπου. Έχοντας ψυχολογήσει άριστα τις μάζες των ανθρώπων, που στην εποχή «του νυν αιώνος, του απατεώνος» υπολογίζουν στους επιστήμονες όχι για την αλήθεια, αλλά για τις τεχνικές εφαρμογές της γνώσης, επιβάλλει με δεσποτικό τρόπο τον «ψηφιακό ολοκληρωτισμό» στην πρακτική πλευρά της ζωής, διακινώντας ταυτόχρονα την έλευση μιας σειράς ψευδό-θρησκευτικών «αποκαλύψεων», ως αποτέλεσμα της εγκατάλειψης της αλήθειας [25] .
Μοιραία λοιπόν, ο σύγχρονος αποχριστιανισμένος άνθρωπος, μέσα στην παραζάλη και σύγχυση όπου βρίσκεται εγκλωβισμένος, τρέφεται με τα «ξυλοκέρατα» μιας ψευδούς γνώσεως, η οποία, κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό, αποκαλείται γνώση του μη όντος και ισοδυναμεί με άγνοια [26] ! Μία τέτοια στείρα «γνώση» οδηγεί τον άνθρωπο με μαθηματική ακρίβεια στον όλεθρο της απωλείας, και τον μετατρέπει σε μια πνευματικά ανερμάτιστη και εξαθλιωμένη-τραγική φιγούρα, η οποία, όπως λέει απλοϊκά ο όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς, «αντί να διαποτίσει με το θεοειδές της ψυχής του όλη την εμπειρική ζωή του, επιλέγει να χωρίσει το πνεύμα του από κάθε τί θεϊκό που βρίσκεται εντός του και να προχωρήσει άνευ Θεού στα μυστήρια του κόσμου τούτου» [27] .
Σε τελική ανάλυση, ο άνθρωπος, με την αμετανοησία του και την εθελούσια αυτονόμησή του από τον Δημιουργό του, πληρώνει τα επίχειρα των επιλογών του. Αφ’ ης στιγμής ειδικά που ακολουθεί απερίσκεπτα και χωρίς πνευματικά κριτήρια την ατραπό του «μετανθρωπισμού», δημιουργεί τις προϋποθέσεις να απωλέσει οριστικά την οντολογική ταυτότητα του ως καθ’ εαυτού ανθρώπου, επειδή «εκτός του Θεανθρώπου και χωρίς τον Θεάνθρωπο, ο άνθρωπος είναι πάντοτε υπάνθρωπος και μη άνθρωπος, δηλαδή δεν είναι άνθρωπος με την ουσιαστική έννοια του όρου» [28] .
Ως εκ τούτου, η «αιωνιότητα» που (του) υπόσχεται ο Χαράρι, είναι αυτό ακριβώς: «μια «αιωνιότητα» χωρίς τον Θεό Λόγο», και συνεπώς μία τέτοια «αιωνιότητα», «δεν είναι παρά η αιωνιότητα της κολάσεως» [29] . Είναι σαφέστατα η επικράτηση της λογικής του παραλόγου, ο θρίαμβός μιας παρανοϊκής εποχής, όπου ακόμα κι αυτή η μέχρι πρότινος κοινή και αυτονόητη λογική πρέπει να αντιμετωπίζεται από το ιεροεξεταστικό καθεστώς της παγκόσμιας τυραννίας, ως η αίρεση των αιρέσεων [30] .
[1] Ιωάννη Μαρκά, Εκκλησιολογικός Μετανθρωπισμός-Από την θεωρία της «μεταπατερικότητας» στο λειτουργικό σώμα του «υιού της απωλείας», Κεντρική διάθεση: Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 2024, σελ. 14
[2] Klaus Schwab: “I think that we are losing a narrative which has guided humankind since its beginning”, βλ. σχετ. https://www.instagram.com/reel/DTwlZgYDUxS/
[3] Klaus Schwab: “A world transformed demands governance transformed.”, βλ. περισσότερα στο νεοεκδοθέν βιβλίο του, “Restoring Truth and Trust: An Agenda for the Intelligent Age” (μτφ. “Αποκατάσταση της Αλήθειας και της Εμπιστοσύνης: Μια Ατζέντα για την Εποχή της Νοημοσύνης”), εδώ: https://schwabacademy.org/books/restoring-truth-and-trust-an-agenda-for-the-intelligent-age
[4] Neuralink: Πώς ο Elon Musk ανοίγει το "Κουτί της Πανδώρας" με τα εμφυτεύματα στον εγκέφαλο,
[5] "We're in The Most Interesting Time in History": Elon Musk at the World Economic Forum 2026, βλ. σχετ. https://www.youtube.com/watch?v=cQvR3-pwqcI
[6] Mark Carney at Davos: “The Old World Order Is Over” | WEF 2026 Full Speech, βλ. σχετ., https://www.youtube.com/watch?v=aYd3fAQW99E
[7] https://www.timesofisrael.com/yuval-noah-harari-worries-that-lgbt-acceptance-will-lead-to-backlash/
[8] “AI Is Not Just a Tool—It's an Agent It can learn and change by itself and make decisions by itself. A knife is a tool. You can use a knife to cut salad or to murder someone, but it is your decision what to do with the knife. AI is a knife that can decide by itself whether to cut salad or to commit murder.” , βλ. σχετ., WEF 2026: Yuval Noah Harari Says AI Is Not a Tool — It’s an Agent That Can Rule Humans | AI1G: https://www.youtube.com/watch?v=oJB7JNWo58w
[9] Ιωάννη Μαρκά, Εκκλησιολογικός Μετανθρωπισμός-Από την θεωρία της «μεταπατερικότητας» στο λειτουργικό σώμα του «υιού της απωλείας», Κεντρική διάθεση: Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη 2024, σελ. 13
[11] Τζώρτζ Όργουελ, 1984-Ο Μεγάλος Αδελφός, Εκδόσεις Κάκτος, σελ. 327
[14] Yuval Noah Harari: «Αποκηρύττουμε τον Θεό – Δεν Τον χρειαζόμαστε», βλ. σχετ., https://www.pronews.gr/kosmos/yuval-noah-harari-apokiryttoume-ton-theo-den-ton-xreiazomaste-ayton-thaymazoun-oi-k-pierrakakis-k-mitsotakis/
[15] Yuval Noah Harari: «Στο μέλλον που ετοιμάζουμε δεν θα σας χρειάζονται ούτε ως σκλάβους»!
Εφιαλτικές δηλώσεις από τον «πρεσβευτή» της «Μεγάλης Επανεκκίνησης», βλ. σχετ., https://www.pronews.gr/epistimes/yuval-noah-harari-sto-mellon-pou-etoimazoume-den-tha-sas-xreiazontai-oute-os-sklavous/
[16] Yuval Noah Harari: «Η πανδημία έπεισε τους ανθρώπους να δεχθούν τη νομιμοποίηση της απόλυτης βιομετρικής παρακολούθησης»: «Η όλη ιδέα ότι οι άνθρωποι έχουν ψυχή ή πνεύμα και ότι έχουν ελεύθερη βούληση και ότι κανείς δε γνωρίζει τι συμβαίνει μέσα μου, συνεπώς οτιδήποτε επιλέξω είτε στις εκλογές είτε στο σούπερ μάρκετ αυτό είναι η ελεύθερή μου βούληση, αυτό τελείωσε!
Η ελεύθερη βούληση τελείωσε. Τέρμα. Σήμερα διαθέτουμε την τεχνολογία για να χακάρουμε τα ανθρώπινα όντα σε μαζική κλίμακα. Ναι, τα πάντα είναι ψηφιοποιημένα. Τα πάντα παρακολουθούνται. Σ’ αυτήν την περίοδο κρίσης, οφείλεις να ακολουθείς την επιστήμη», βλ. σχετ., https://www.pronews.gr/ygeia/yuval-noah-harari-i-pandimia-peithei-tous-anthropous-na-dexthoun-nomimopoiisi-apolytis-viometrikis-parakolouthisis/
[17] Ιερομόναχου Δαμασκηνού, π. Σεραφείμ Ρόουζ-Η ζωή και τα έργα του, Τόμος Α΄, Εκδόσεις Μυριόβιβλος, σελ. 118
[18] Yuval Noah Harari: «Ο Ιησούς Χριστός ήταν ένας χίπι σέξι μαραγκός», βλ. σχετ., https://www.pronews.gr/uncategorized/yuval-noah-harari-o-iisous-xristos-itan-enas-xipi-seksi-maragkos-ayton-thaymazoun-oi-k-pierrakakis-k-mitsotakis/
[19] Αποκ. στ΄ 2: ««καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ᾽ αὐτὸν ἔχων τόξον· καὶ ἐδόθη αὐτῷ στέφανος, καὶ ἐξῆλθε νικῶν καὶ ἵνα νικήσῃ»»
[20] Δαν. β΄ 44: «καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν βασιλέων ἐκείνων ἀναστήσει ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν, ἥτις εἰς τοὺς αἰῶνας οὐ διαφθαρήσεται, καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ λαῷ ἑτέρῳ οὐχ ὑπολειφθήσεται· λεπτυνεῖ καὶ λικμήσει πάσας τὰς βασιλείας, καὶ αὐτὴ ἀναστήσεται εἰς τοὺς αἰῶνας.»
[21] Ιω. α΄ 1-4: «ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν. πάντα δι᾿ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν. ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων.»
[22] Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου 12 τομ. 39 Ε.Π.Ε., Υπόμνημα εις το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, ΟΜΙΛΙΑ Δ΄, σελ. 509: «Σὺ δέ, ἀγαπητέ, “Λόγον” ἀκούσας, μηδέποτε ἀνάσχῃ τῶν λεγόντων ἔργων αὐτὸν εἶναι, ἀλλὰ μηδὲ τῶν ἁπλῶς λόγον αὐτὸν εἶναι νομιζόντων·»
[23] Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς, Άνθρωπος και Θεάνθρωπος-Μελετήματα Ορθοδόξου Θεολογίας, Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 2020, σελ. 97
[24] Ό. π.
[25] Ιερομόναχου Δαμασκηνού, π. Σεραφείμ Ρόουζ-Η ζωή και τα έργα του, Τόμος Α΄, Εκδόσεις Μυριόβιβλος, σελ. 241
[26] Αγίου Ιωάννου Δαμασκηνού 2 Ε.Π.Ε., Φιλοσοφικά Κεφάλαια, α΄. Περί γνώσεως, σελ. 25-29 – PG 94, 529
[27] Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς, Άνθρωπος και Θεάνθρωπος-Μελετήματα Ορθοδόξου Θεολογίας, Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 2020, σελ. 98-99
[28] Ό. π., σελ. 89
[29] Ό. π., σελ. 19-20: «Η αιωνιότητα χωρίς τον Θεό Λόγο δεν είναι παρά η κόλαση. Και η επίγεια ζωή χωρίς τον Λόγο αποτελεί το προοίμιο και την προετοιμασία της κολάσεως. Διότι η κόλαση δεν είναι τίποτε άλλο παρά ζωή άνευ του Λόγου, άνευ Θείου Νοήματος, άνευ Θείας Λογικής. Μόνο στην κόλαση δεν υπάρχει ούτε λόγος, ούτε λογικότητα, ούτε νόημα. Η κόλαση του ανθρώπου αρχίζει ήδη εδώ στη γη, αν ο άνθρωπος δεν ζει εν τω Λόγω, εν τω Χριστώ…….. Κάθε τί το αντί-λογικό (protivlogosno) και ά-λογο (nelogosno) είναι εν ταυτώ παράλογο και ανόητο. Και αυτό είναι που δημιουργεί στον άνθρωπο τις σατανικές διαθέσεις, οι οποίες μετατρέπουν τη ζωή σε κόλαση»
[30] Τζώρτζ Όργουελ, 1984-Ο Μεγάλος Αδελφός, Εκδόσεις Κάκτος, σελ. 93

Ο ιερομόναχος Ζαχαρίας της Ι.Μ. Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας κάνει λόγο για την μετάνοιά και τον Άγιο Γέροντα Σωφρόνιο.
Περισσότερο ο Γέροντας (Άγιος Σωφρόνιος) επέμενε στην προσευχή της μετανοίας.
Ο άνθρωπος να προσεύχεται στη Θ. Λειτουργία όπως μας διδάσκουν οι προσευχές που διαβάζομε πριν τη Θεία Ευχαριστία, που είναι προσευχές μετανοίας, προσευχές που δείχνουν ότι ο άνθρωπος είναι άρρωστος ψυχικά. (Είμαστε όλοι πεσμένοι, είμαστε όλοι άρρωστοι και έχουμε την ανάγκη της θεραπείας). Και είναι η χάρις του Θεού που θεραπεύει τα τραύματα της αμαρτίας. Επομένως αν θέλουμε να βρούμε χάρη και έλεος από τη Θ. Λειτουργία θα τα βρούμε κατά το μέτρο που προσφέραμε προσευχή μετανοίας…
Ζητούσε την προσευχή της μετανοίας. Δεν του άρεσαν οι τεχνικές μέθοδοι για την επίκληση της ευχής. Επέμενε να μάθει ο άνθρωπος να προσεύχεται με την καρδιά του. Πάντοτε, πίστευε ο Γέροντας, ότι η πίστη προς το Χριστό ως αληθινό Θεό και η μετάνοια του ανθρώπου είναι εκείνα που ανοίγουν την καρδιά του ανθρώπου. Και τότε η προσευχή από μόνη της, οι μονόλογοι στην καρδιακή προσευχή βρίσκουν το δικό τους ρυθμό. Καμιά φορά μας μιλούσε και για τις τεχνικές μεθόδους της προσευχής, αλλά μας έλεγε να μην αποδίδουμε σημασία σε αυτές. Τότε μπορεί να χάσουμε τη χάρη του Θεού, όταν αποδώσουμε υπερβολική σημασία σ’ εκείνα που είναι απλώς μέσα. Ενώ με τη μετάνοια δεν μπορεί να αστοχήσει ο άνθρωπος εάν έχει θέρμη στην καρδιά του. Τότε ο νους μόνος του κολλά στην καρδιά και βρίσκει το ρυθμό της η προσευχή από μόνη της μέσα στην καρδιά.
Η μετάνοια για το Γέροντα ήταν το να γνωρίζει ο άνθρωπος την προαιώνιο ιδέα που είχε ο Θεός γι’ αυτόν.
Δηλαδή, πώς ο Θεός συνέλαβε τον άνθρωπο προ καταβολής κόσμου και ποια είναι η εκπλήρωση του, ποιος είναι ο σκοπός του. Όταν καταλάβει ο άνθρωπος το προαιώνιο σχέδιο του Θεού γι’ αυτόν, θα κάνει το παν για να το εκπληρώσει και να συμμορφωθεί προς αυτό…
Πάντοτε ο Γέροντας σε κάθε βήμα που έκανε το συνδύαζε με τη θύρα της μετανοίας. Έβγαινε από το σπίτι και έλεγε: «ευλόγησόν μου την έξοδο και την είσοδο». Όποια πράξη έκανε, όποιο βήμα έκανε στη ζωή του, συνέχεια επεκαλείτο το Θεό.
Έδιδε μεγάλη σημασία στο λόγο του Θεού, ώστε να ζει ο λόγος του Θεού μέσα στον άνθρωπο. Γι’ αυτό, το λόγο προσπαθούσε πάντοτε να τον αρπάξει με την προσευχή επικαλούμενος το όνομα του Χριστού.
Ἀθανασία! Ἡ λέξη ποὺ γοητεύει, μαγεύει καὶ αἰχμαλωτίζει κάθε ὕπαρξη. Ποὺ περικλείει τὴν πεμπτουσία τῆς ζωῆς, τὸ βαθύτερό της νόημα, τὸν ἀπώτερο σκοπὸ κάθε νοήμονος ὄντος. Πράγμα ποὺ φαίνεται στὴν ἔμφυτη, ἐνστικτώδη, ἄμεση ἀπώθηση τοῦ θανάτου ποὺ ἐνυπάρχει ἰσχυρὴ μέσα μας. Στὸν μύχιο πόθο γιὰ ζωή, ἀτέλειωτη ζωή, μακρὰν ὀδύνης, πόνου καὶ στεναγμοῦ, ποὺ κρύβεται στὸν καθένα μας. Στὴν ἐπιθυμία νὰ πᾶμε ὅλοι στὸν παράδεισο καὶ κανένας στὴν κόλαση.
Τί εἶναι ὅμως ὁ παράδεισος καὶ τί ἡ κόλαση; Ἂς ἀνιχνεύσουμε τὸ νόημά τους μέσα ἀπὸ τὴν κλασικὴ παραβολὴ τοῦ Χριστοῦ, μὲ τὴν ὁποία ἀνοίγει ὁ ὑπέροχος μεγάλος κύκλος τῶν ἑορτῶν τοῦ Πάσχα, τὸ εὐλογημένο Τριώδιο (Κυριακὴ Τελώνου καὶ Φαρισαίου).
Δυὸ ἄνθρωποι διαμετρικὰ ἀντίθετοι τίθενται ἐπὶ σκηνῆς, ὁ φαρισαῖος καὶ ὁ τελώνης. Πρότυπο ἀρετῆς ὁ φαρισαῖος, κλασικὸ παράδειγμα ἁμαρτωλοῦ καὶ διεφθαρμένου ἀνθρώπου ὁ τελώνης. Παρὰ τὴν ἀρετή του ὅμως ὁ φαρισαῖος, ἀπορρίπτεται. Κατόρθωσε νὰ μεταστρέψει τὴν ἀρετή, ἀπὸ μέσο κοινωνίας καὶ βαθύτατης σχέσης μὲ τὸν Θεό, σὲ ὄργανο αὐτοδικαίωσής του. Περιεχόμενο τῆς ὕπαρξής του ἔκανε τὸν ἑαυτό του. Γέμισε μὲ τὸ ἐγώ του. Ἤθελε καὶ αὐτὸς νὰ ζήσει αἰώνια, ἀλλὰ γιὰ νὰ αὐτοθαυμάζεται. Καὶ νὰ τὸν θαυμάζουν οἱ πάντες. Ἤθελε ἕνα ἄπειρο, μιὰ αἰωνιότητα, μιὰ ἀθανασία γεμάτη ἀποκλειστικὰ μὲ τὸν ἑαυτό του.
Λέει ὅμως ὁ σοφὸς ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς, ὅτι ἕνα τέτοιο ἄπειρο, δίχως τὸν Χριστό, θὰ ἦταν ἕνα ἄπειρο μαρτύριο γιὰ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου. «Ἡ κόλαση δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὸ ἄπειρο χωρὶς τὸν Χριστό, ἀπὸ ἀθανασία χωρὶς τὸν Χριστό. Τὸ νὰ ζεῖς ἀθανάτως χωρὶς τὸν Κύριο»! Αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ κατάσταση εἶναι ὅ,τι ὀνομάζουμε αἰώνια μαρτύρια τῆς κόλασης. Ὁ τόπος καὶ ὁ τρόπος, ὅπου «ὁ ἄνθρωπος συνεχῶς καὶ αἰωνίως βιώνει τὸν ἑαυτό του μόνον ὡς ἑαυτό, ἐκεῖ ποὺ ἡ ἀθανασία καὶ ἡ αἰωνιότητά του πληροῦνται μόνον μὲ (τὸν) ἑαυτό (του)». Τέλεια μόνωση δηλαδή. Χωρὶς καμμιὰ σχέση (καὶ μάλιστα ἀγάπης) μὲ κανέναν. Αἰώνια πλήξη, δυστυχία, κόλαση!
Ἐνῶ ὁ Χριστιανός;
«Ὁ Χριστιανὸς δὲν ἐπιζητεῖ μιὰ ὀμιχλώδη, ἀφηρημένη ὑπερβατικότητα, ἕνα ἔρημο ἄπειρο, ἀλλὰ τὸ ἄπειρο ποὺ εἶναι πλῆρες Χριστοῦ», γεμάτο ἀπὸ τὴν ἄρρητη θεανθρώπινη τελειότητα. «Ὅλοι οἱ κόσμοι, ὅλη ἡ ἀθανασία καὶ ἡ αἰωνιότητα τοῦ Χριστιανοῦ πληροῦνται μὲ τὸν θαυμαστὸ Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ καὶ μέσα σὲ αὐτὰ βιώνει διαρκῶς τοὺς ἀθανάτους εὐαγγελισμοὺς καὶ τὶς αἰώνιες χαρμονὲς τοῦ Χριστοῦ». Αὐτὸ εἶναι παράδεισος καὶ αἰώνια εὐφροσύνη.
Ἡ ἄσκηση λοιπὸν τῆς ἀρετῆς δὲν εἶναι γιὰ αὐτοδικαίωση, ἀλλὰ γιὰ τὸ ἀντίθετο ἀκριβῶς. «Ὁ Χριστιανὸς ζεῖ, πραγματικὰ καὶ χαρμόσυνα, ὡς ἄνθρωπος ποὺ μὲ τὸν Χριστὸ ἀναστήθηκε ἐκ τῶν νεκρῶν», δηλαδὴ «ποὺ ἐξηγέρθη ἀπὸ τὸν τάφο τοῦ ἐγὼ καὶ τῆς περιχαρακώσεως σὲ αὐτό, ποὺ κατανίκησε ὅλους τοὺς θανάτους καὶ εἰσῆλθε στὴν καινή, εὐρεία, θεανθρώπινη ζωή, στὴν ὁποία ζεῖς μὲ τὶς ἀθάνατες θεῖες δυνάμεις τοῦ Ἀναστάντος καὶ Ἀειζώου (Χριστοῦ)».
Παράδεισος σημαίνει τὸ νὰ ζεῖς μὲ τὸν Χριστό. Νὰ ἀποζητᾶς δηλαδὴ ὅλα ἐκεῖνα ποὺ «ὁ Κύριος ἔχει καὶ προσφέρει στοὺς πιστούς Του… Νὰ κάνεις τὴ δική Του ἀγάπη δική σου, τὴ δική Του δικαιοσύνη, τὴν ἀλήθεια, …τὴν ἀνάσταση, τὴν ἀνάληψη δικά σου, μὲ ἄλλα λόγια νὰ κάνεις δικό σου ὁλόκληρο τὸ Εὐαγγέλιό Του, καὶ ὁλόκληρη τὴν θεανθρώπινη ζωή Του» (Ἅγ. Ιουστῖνος Πόποβιτς, Δογματική, σ. 235).
Παράδεισος εἶναι τὸ νὰ μὴ ζεῖς γιὰ τὸν ἑαυτό σου. Νὰ μπορεῖς νὰ λές: «Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός» (Γαλ. 2, 20).
Καλή, εὐλογημένη ἑβδομάδα! Καλὸ Τριώδιο!

Του Γιώργου Χαρβαλιά
Στα μέσα της περασμένης εβδομάδας οι λεγόμενοι «πρόθυμοι» της Ευρώπης, αυτοί δηλαδή που ξύνονται για καβγά με τον Πούτιν, εξέδωσαν μία δήλωση «συμπαράστασης» υπέρ της Δανίας. Σε αντίθεση με τις συνήθεις επιθετικές κορόνες η διατύπωση ήταν νερόβραστη και προσεκτική, σχεδόν φοβική θα σας έλεγα, γιατί δεν απευθυνόταν στους Ρώσους. Στον Τραμπ απευθυνόταν, εκλιπαρώντας τον εμμέσως να…ξανασκεφτεί το θέμα της Γροιλανδίας!
Έρχονται, λοιπόν, στιγμές που η διεθνής πολιτική προσφέρει κωμικά σκετς τόσο καλοδουλεμένα ώστε ούτε η πιο καυστική σάτιρα θα μπορούσε να επινοήσει. Ένα από αυτά αφορά τη σημερινή αγωνία της Δανίας, μιας χώρας που το τελευταίο διάστημα είχε πάρει τον ρόλο του ευρωπαϊκού κήρυκα κατά της «ρωσικής απειλής» προειδοποιώντας για έναν επικείμενο εφιάλτη: Ότι οι Ρώσοι θα μπουκάρουν στα σπίτια μας και δεν θα αφήσουν ρουθούνι.
Ωραίο το σενάριο για πολεμικό blockbuster, όμως η σοβαρότερη απειλή που αντιμετωπίζει σήμερα η Δανία δεν έρχεται από τη Ρωσία. Έρχεται από τον μέχρι πρότινος στενότερο σύμμαχό της. Τις Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ποτέ δεν έκρυψε ότι θεωρεί τη Γροιλανδία στρατηγικό λάφυρο και τη Δανία έναν απλώς ενοχλητικό ιδιοκτήτη.
Η πρόσφατη αμφισβήτηση, ακόμη και με την επίκληση επικείμενης στρατιωτικής εισβολής, αποτέλεσε πραγματική ψυχρολουσία για τη μικρή σκανδιναβική χώρα που νόμιζε ότι είχε ξεπεράσει τον σκόπελο και… ο θείος Ντόναλντ είχε αποκοιμηθεί.
Οι Δανοί, ξέρετε, είναι ένα είδος Ευρωπαίων… πολυτελείας. Εκμεταλλεύονται τη διαδικασία της ενοποίησης στη γηραιά ήπειρο, όπως και όποτε θέλουν, μετέχουν στις δομές α λα καρτ, με το ένα πόδι μέσα και το άλλο έξω, αρνήθηκαν (σοφά) να υιοθετήσουν το ευρώ και μέχρι πρότινος είχαν εξασφαλίσει μια σειρά εξαιρέσεων από συλλογικές δράσεις σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας τις οποίες οι ίδιοι ανέστειλαν εν όψει της… ρωσικής απειλής.
Από τη δεκαετία του ’70 κατάφεραν να επιβάλουν τις ιδιοτροπίες τους με διαδοχικά δημοψηφίσματα που τρομοκρατούσαν τις Βρυξέλλες ότι θα χάσουν το… κελεπούρι και στο τέλος αποσπούσαν ένα είδος προνομιακής μεταχείρισης, ασύμμετρο σε σχέση με το μπόι και τη γεωπολιτική ισχύ της χώρας τους.
Οι Δανοί, βεβαίως, είναι πλούσιοι. Ανήκουν στον οικονομικά εύρωστο ευρωπαϊκό Βορρά. Αλλά ο πλούτος τους δεν οφείλεται σε κάποια μοναδικότητα, με εξαίρεση ίσως τον διεθνοπολιτικό τους πραγματισμό. Στις δύσκολες στιγμές επέλεγαν τη… βολική πλευρά της ιστορίας.
Τον Απρίλιο του 1940 οι Γερμανοί κατέλαβαν τη Δανία σχεδόν χωρίς να πέσει ντουφεκιά. Οι απώλειές τους περιορίστηκαν σε… δύο νεκρούς, λιγότερους δηλαδή από όσους χάθηκαν σε τροχαία δυστυχήματα κατά τη διάρκεια προετοιμασίας της επίθεσης!
Οι Γερμανοί εκτίμησαν αυτό το είδος της παθητικής παράδοσης και τους άφησαν στην ησυχία τους για μεγάλο διάστημα. Η χώρα δεν καταστράφηκε, όπως ακριβώς και στον Πρώτο Παγκόσμιο που τήρησε καθεστώς αυστηρής ουδετερότητας. Έτσι λοιπόν, στη νεότερη Ιστορία της η Δανία φρόντισε να αποφύγει τις μεγάλες συγκρούσεις, να ελαχιστοποιήσει το κόστος από τις παγκόσμιες συρράξεις, αλλά και να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση σε εμπορικό πλεονέκτημα. Χωρίς πολεμικά ερείπια, εμφύλιες διενέξεις και χαμένες γενιές προσανατολίστηκε στη ναυτιλία και στο παγκόσμιο εμπόριο, με κολοσσούς όπως η Maersk, ανέπτυξε ισχυρή φαρμακοβιομηχανία με αιχμή τη Novo Nordisk, αξιοποίησε υδρογονάνθρακες στη Βόρειο Θάλασσα, επένδυσε στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά ταυτόχρονα προστάτευσε και την πρωτογενή παραγωγή της, προσφέροντάς της εξαγωγικό προσανατολισμό.
Το πραγματικό πλεονέκτημα όμως των Δανών δεν ήταν η καινοτομία, αλλά η ικανότητα να αποφεύγουν τους καβγάδες. Μέχρι που πρόσφατα ψήφισαν για πρωθυπουργό μία ανόητη κυρία με εμμονές. Μία κυρία που έβλεπε στον ύπνο και τον ξύπνιο της τον Πούτιν να ορμά στο σπίτι της, αλλά σήμερα κινδυνεύει να χάσει τη Γροιλανδία από τον Τραμπ.
Η περίπτωση της Μέτε Φρεντέρικσεν είναι πραγματικά απίθανη. Από αυτές που ερμηνεύονται μόνο με κριτήρια απόλυτης βλακείας ή ιδιοτέλειας. Έπεισε τους Δανούς που την ψήφισαν ότι κινδυνεύουν και έσπευσε να στοιχηθεί μαζί με άλλους «χρήσιμους ηλίθιους» στο κλαμπ των προθύμων, απογειώνοντας το αφήγημα της ρωσικής απειλής με εμπρηστικές δηλώσεις.
Η κυρία Φρεντέρικσεν φαινόταν πεπεισμένη ότι o Πούτιν είχε βαλθεί να καταπιεί τη μικρή χώρα της. Γι’ αυτό και υποστήριζε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν πρέπει να σταματήσει ποτέ! Κατά την άποψή της ο Ζελένσκι πρέπει να ενισχύεται χρηματοδοτικά και στρατιωτικά μέχρι να σβήσει ο ήλιος, ώστε να κρατούνται οι Ρώσοι απασχολημένοι και να μην εισβάλλουν στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Αν ο συλλογισμός σάς φαίνεται αστείος, κρατήστε και ότι αναφορικά με την ίδια τη Δανία δεν έχει κανένα απολύτως ιστορικό υπόβαθρο. Οι βαλτικές χώρες, που δεν κρύβουν ασφαλώς και τις ναζιστικές τους συμπάθειες, ας υποθέσουμε ότι έχουν προηγούμενα με τους Ρώσους. Η Δανία, όμως, στη νεότερη Ιστορία της ουδέποτε έχει «ακουμπιστεί» με το ρωσικό έθνος.
Τραυματική εμπειρία εδαφικού ακρωτηριασμού είναι αλήθεια ότι έχει υποστεί. Το 1864 στο Σλέσβιγκ Χόλσταϊν. Αλλά όχι από τους… Ρώσους, από τους Πρώσους!
Τον επόμενο αιώνα η Δανία γνώρισε και Κατοχή. Από τους Γερμανούς ναζί. Σοβιετικό άρμα μάχης οι Δανοί δεν έχουν δει παρά μόνο σε ταινίες. Κάπου εδώ, λοιπόν, αρχίζουν ο παραλογισμός και η γεωπολιτική ειρωνεία. Η πρωθυπουργός της Δανίας επένδυσε πολιτικά στον φόβο μιας ανύπαρκτης απειλής και υποτίμησε δραματικά τις βλέψεις ενός πανίσχυρου υποτιθέμενου συμμάχου.
Σήμερα, λοιπόν, η Δανία, αιφνιδιασμένη και τρομοκρατημένη, μυξοκλαίει και ζητάει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Λυπούμαι, αλλά δεν θα συμμετέχω στο δράμα της, ούτε θα τη συμπονέσω. Αφήστε που, προσωπικά, αν ήμουν Γροιλανδός, θα προτιμούσα να με κυβερνάει ο Τραμπ με 100.000 δολάρια στην τσέπη παρά μία εμφανώς βλαμμένη που δεν κατάλαβε ποια είναι η απειλή για τη χώρα της.
Αλλά δεν είμαι Γροιλανδός. Έλληνας είμαι και θυμάμαι επίσης ότι η Δανία, χωρίς καν να είναι στο ευρώ, παρέδιδε μαθήματα δημοσιονομικής ηθικής την περίοδο των Μνημονίων. Τότε που η ελληνική κοινωνία κατέρρεε οικονομικά και θεσμικά η πολιτική σκηνή στη Δανία δεν διακρίθηκε για τη συμπόνια της. Αντιθέτως κυριάρχησε ένας λόγος απαξιωτικός, σχεδόν τιμωρητικός. Στη δανική Βουλή ακούστηκαν δηλώσεις για τα «40 χρόνια ελληνικής ανευθυνότητας», με συνέπεια η χώρα μας να παρουσιάζεται ως κραυγαλέο παράδειγμα προς αποφυγή.
Θυμάμαι επίσης και ότι ένας από τους πιο σκληρούς και ανάλγητους τοποτηρητές της τρόικας για λογαριασμό του ΔΝΤ ήταν Δανός. Ο ανεκδίηγητος κύριος Πολ Τόμσεν, που νόμιζε πως πραγματοποιεί περιοδεία σε αποικία της Υποσαχάριας Αφρικής.
Σήμερα, λοιπόν, η Δανία που μας κουνούσε το δάχτυλο την περίοδο των Μνημονίων, η ίδια Δανία που πρωτοστάτησε χωρίς κανέναν λόγο στο φαιδρό αφήγημα της ρωσικής απειλής, ανακαλύπτει ξαφνικά πανικόβλητη τον κυνισμό στις διεθνείς σχέσεις.
Ε, λυπάμαι, αλλά δεν συγκινούμαι. Όπως έστρωσε, ας κοιμηθεί.