Ἡ πνευματική διάσταση τοῦ ἔργου τοῦ Παπαδιαμάντη

 

+Γέρων Μωϋσῆς (Μοναχὸς Ἁγιορείτης) Ἀφοῦ εὐχαριστήσω θερμά ὅσους εἶχαν τήν εὐγένεια νά καλέσουν τήν ταπεινότητά μου στόν ἀποψινό ἑσπερινό ἐπετειακῆς μνημοσύνης θά εἰσέλθω ἀμέσως στό θέμα μου, γιατί δέν θέλω νά χασομερῶ μέ μακρούς προλόγους. Συμπληρώνονται ἐφέτος 160 ἔτη ἀπό τή γέννηση καί 100 ἀπό τήν κοίμηση τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Παρά τίς τόσες δεκαετίες ἡ μνήμη του μένει ζωντανή. Συνεχῶς γράφουν γι' αὐτόν. Δέ ὑπάρχει γιά ἄλλο λογοτέχνη μας τόσο πλούσια βιβλιογραφία. Ἐμεῖς θά προσπαθήσουμε στόν λίγο χρόνο πού ἔχουμε νά δείξουμε τή θρησκευτικότητα, τήν ὀρθόδοξη πνευματικότητα τοῦ Ἀλ. Παπαδιαμάντη, ἡ ὁποία σαφῶς εἶναι πηγαία, ἀνυπόκριτη καί θερμή.

Ὁ Παπαδιαμάντης σπούδασε φιλόλογος ἀλλά εἶναι θεολόγος, γιατί θεολόγος δέν εἶναι αὐτός πού ἔχει ἀνάλογο πτυχίο, ἀλλά αὐτός πού ἀληθινά προσεύχεται, κατά τόν ὅσιο Νεῖλο τόν Ἀσκητή. Θεολόγος οὐσιαστικά εἶναι ὁ πιστός πού ζεῖ αὐθεντική χριστιανική ζωή, ὁ φίλος τοῦ Θεοῦ, ὁ κοινωνός τοῦ Θεοῦ, ὁ ἅγιος, ὁ λυτρωμένος καί σεσωσμένος. Μέσα στήν Ὀρθοδοξία μας κανείς ποτέ δέν σώζεται ἀτομικά, ἀλλά περνώντας ἡ ζωή του μέσα ἀπό τῶν ἄλλων, συνδράμοντας μέ διάφορους τρόπους στή σωτηρία κι ἐκείνων. Ὁ Θεός τοῦ Παπαδιαμάντη εἶναι ὁ Δημιουργός τοῦ Σύμπαντος, ὁ πλάστης τοῦ ἀνθρώπου, ὁ Παντοδύναμος, ὁ προνοητής, ὁ φιλόστοργος πατέρας. Πιστεύει στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, στή θεία Πρόνοια, στή θεία Χάρη, στή θεία μισθαποδοσία καί δικαιοκρισία.

Τῆς πατρίδας μου ἡ σημαία...

Πριν από 5 περίπου χρόνια έγραψα κάτι για τις παρελάσεις και την σημαία. Τώρα που τούτοι οι καντιποτένιοι αλλάζουν το σύστημα επιλογής σημαιοφόρων στο Δημοτικό, προφανώς για να παραδώσουν την σημαία σε μωαμεθανούς και να ρίξουν την χαριστική βολή στο τελευταίο υγιές κίνητρο για μελέτη, κάποτε μιλούσαμε για ευγενή άμιλλα των μαθητών, αποσπώ κάποιες παραγράφους από εκείνο το άρθρο: Οἱ παρελάσεις τῶν ἐθνικῶν ἐπετείων τὰ τελευταῖα χρόνια ἔγιναν πεδίο διχογνωμιῶν καὶ ἰδεολογικῆς τριβῆς. Ὡς συνήθως ἡ κρατικοδίκαιη, ἀριστεροφανὴς ἱστοριογραφία -τὸ νεοταξικὸ κηφηναριό- καὶ ἡ λοιπὴ προοδομανὴς συνοδοιπορία, ἀμφισβητεῖ:
Πρῶτον, τὴν ἱστορικότητα τῶν παρελάσεων
Δεύτερον, Τὴν χρησιμότητα τῶν παρελάσεων, τὶς ὁποῖες θεωροῦν μεταξικὸ κατάλοιπο καί, ἑπομένως, εἶναι ἐθνικιστικὴ ἐκδήλωση.
Τρίτον, Τὸ ζήτημα τῆς σημαίας. Πρέπει ἢ ὄχι νὰ τὴν φέρουν καὶ ἀλλοδαποὶ μαθητές;
Ὡς πρὸς τὴν ἱστορικότητα τῶν παρελάσεων. Μία ἐλάχιστη νύξη στὴν «προϊστορία» τοῦ θεσμοῦ. Στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα οἱ παρελάσεις γίνονταν σὲ διάφορες γιορτὲς πρὸς τιμὴν θεοτήτων. Στὰ Παναθήναια, γιὰ παράδειγμα, ἐν ἐπισήμῳ πομπῇ, παρελαύνουσα «ἡ πόλις», συνόδευε τὸ πέπλο καὶ τὸ ἔθετε ἐπὶ τοῦ ξοάνου τῆς θεᾶς Ἀθηνᾶς-«τοῦ ἀρχαίου ἔδους»-στὸν Παρθενώνα. Στὴν πομπὴ ἔπαιρναν μέρος καὶ στρατιωτικοί: ὁπλίτες, ἁρματοδρόμοι καὶ ἱππεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔκαναν ἐπιδεικτικὴ παρέλαση, ὅπως αὐτὸ διαπιστώνεται καὶ ἀπὸ τὴν ἀριστουργηματικὴ ζωφόρο τοῦ Φειδία. Στὸ Βυζάντιο εἴχαμε τοὺς θριάμβους. Θρίαμβος ὀνομαζόταν ἡ μεγαλοπρεπὴς ὑποδοχὴ τῶν νικητῶν αὐτοκρατόρων ἢ στρατηγῶν, κατόπιν περιφανοῦς νίκης. Κατὰ τὸν «θρίαμβο», παρήλαυνε ὁ τροπαιοῦχος στρατός, ἀκολουθούμενος ἀπὸ τοὺς δορυάλωτους, αἰχμαλώτους ἐχθροὺς καὶ τὰ λάφυρα.

«Ὅσοι ἀρνοῦνται τίς νηστεῖες...δέν εἶναι στρατιῶται τοῦ Χριστοῦ»

Ἡ σημασία τῆς νηστείας κατά τόν Ἅγιο Ἰωάννη τῆς Κρονστάνδης

«Ὅσοι ἀπορρίπτουν τίς νηστεῖες, λησμονοῦν ἀπό τί προῆλθε ἡ πτῶσις τῶν πρωτοπλάστων στήν ἁμαρτία: τήν ἀκράτεια. Λησμονοῦν καί τί ὅπλο μᾶς ἔδωσε ὁ ἴδιος ὁ Χριστός ἐναντίον τοῦ πειρασμοῦ καί τῆς πτώσεως, ὅταν πειράσθηκε στήν ἔρημο καί νήστευσε ἐκεῖ ἐπί σαράντα ἡμέρες καί νύκτες. Δέν γνωρίζουν ἤ δέν θέλουν νά γνωρίζουν ὅτι ἡ ἔλλειψις ἐγκρατείας ἀνοίγει στόν ἄνθρωπο τούς δρόμους τῆς ἀπομακρύνεώς του ἀπό τόν Θεό, ὅπως εἶναι ἡ περίπτωσις τῶν κατοίκων τῶν Σοδόμων καί τῆς Γομόρρας καί ἡ ἄλλη ἐκείνη τῶν συγχρόνων τοῦ Νῶε...
Πράγματι, ἡ ἀκράτεια εἶναι ἡ αἰτία τῆς ἁμαρτίας. Ὅσοι ἀρνοῦνται τίς νηστεῖες, ἀφαιροῦν ἀπό τόν ἑαυτό τους καί ἀπό τούς ἄλλους τά ὅπλα ἐναντίον τῆς σαρκός, τοῦ Διαβόλου καί τοῦ κόσμου. Δέν εἶναι στρατιῶται τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά ριψασπίδες, πού τούς αἰχμαλωτίζει εὔκολα ἡ ἁμαρτία».

 

ρωμαίικο οδοιπορικό 

Οι άγιοι Δεκαπεντιστάδες !

  Νώντας Σκοπετέας Απόσπασμα από ομότιτλη εκπομπή



Αναμνήσεις παιδικές , καλοκαιρινές . Χρόνια ανέμελα και νοσταλγικά αθώα . Αμέριμνα από τα βιωτικά ! Χαρούμενα αληθινά ! Μυρωδιές , ήχοι και γεύσεις που ακόμα και σήμερα σαν κλείσεις τα μάτια σου , σε μεταφέρουν σε αυτό το υπέροχο και ανόθευτο χθες !

Κάθε γενιά έχει τα δικά της ξεχωριστά θυμητάρια …Όσο πιο παλιά, τόσο πιο απλά με μια αξέχαστη και απερίγραπτη συνάμα αγνότητα . Εκείνα τα παιδιά γίνηκαν σήμερα γονιοί . Κρατήθηκαν κάποιες μυρωδιές αναλλοίωτες .Το μαρτυρά ακόμα , ένα απαλό χάδι σε φουντωμένο βασιλικό και σε λεβάντα που φύτεψε ο Θεός εκεί στην άκρη του χωμάτινου ακόμα δρόμου, στην βόλτα των παιδικών τους ονείρων ! Και οι ήχοι της πλανεύτρας θάλασσας και του ανύσταχτου μελωδού γρύλου σαν σκοτάδι σκεπάσει , κρατιούνται απαράλλαχτοι σαν την πρώτη φορά που τους σφάλισαν τα βλέφαρα γλυκά , σαν η κούραση της λιόχαρης μέρας τους έγειρε στο βαλμένο χάμω στρώμα με το παραθύρι ορθάνοιχτο στον ουρανό και στην δροσοσταλιά της καλοκαιρινής νυχτιάς .
Και οι γεύσεις ; Κάπως δυσεύρετες οι γεύσεις του χθες ! Μα όλοι τις αναζητούν ! Καλοκαίρι με γεύσεις από τα φρούτα του και τα ζαρζαβάτια του και τα παγωτά απ τους πλανόδιους πωλητές τους .

Τί προέχει τούτη τήν δύσκολη ὥρα;

Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ, ἰατρός

Τό περιεχόμενο τοῦ μαθήματος τῶν θρησκευτικῶν κατάφερε τά τελευταῖα χρόνια νά γίνει ἡ ἀποκλειστική σχεδόν ἀπασχόληση τῶν θεολόγων καθηγητῶν, πολλῶν ἱεραρχῶν καί πλήθους ἄλλων προσώπων, πού ἐνδιαφέρονται καί πονᾶνε γιά τό θέμα.  

Ἠ ἀνεκτίμητη ἀξία γιά τό μέλλον τοῦ Γένους μας ἑνός μαθήματος θρησκευτικῶν μέ Ὀρθόδοξο ἀποκλειστικά προσανατολισμό ἀποδεικνύεται ἀπό τήν λυσσώδη ἐμμονή κάθε ἀντίχριστου καί ἀφελληνισμένου παράγοντα, ὄχι ἁπλά νά τό καταργήσουν, ἀλλά νά τό διδάξουν στά παιδιά μας ἀνακατεμένο μέ τά δηλητήρια τῆς πανθρησκείας καί τοῦ οἰκουμενισμοῦ.  

Τούτη, ὅμως, τήν ἱστορική καί κρίσιμη περίοδο στανικῆς ἐπιβολῆς τῆς παναίρεσης τοῦ οἰκουμενισμοῦ, τί μᾶς συμφέρει ὡς λαό νά βάλουμε πρῶτο; Τό βιβλίο τῶν θρησκευτικῶν ἤ τήν ἀκεραιότητα τῆς Ὀρθοδοξίας μας; 

Νά πέσουμε ὅλοι μας μέ τά μοῦτρα πάνω στήν ἐπίλυση τοῦ προβλήματος τῶν θρησκευτικῶν, πού εἶναι μέν σοβαρότατο, ἀλλά συνιστᾶ τό μέρος  ἤ νά δώσουμε τήν πρωτιά στόν ἀγῶνα ὑπέρ τοῦ ἀνόθευτου τῆςὈρθοδόξου Πίστεως, πού εἶναι τό ὄλον καί τό πᾶν; 

π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος: "Οἱ Πατέρες καὶ οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας θὰ θεωροῦνται ξεπερασμένοι"

Φωτογραφία: Συνάντηση τοῦ Ἁγίου Παϊσίου μὲ τὸν π. Ἀθανάσιο Μυτιληναῖο
Ἡ ὁμιλία ἐκφωνήθηκε πρὸ 35 ἐτῶν στὶς 21-11 τοῦ 1982.

Ὁ Ἀντίχριστος θὰ κηρύξει ἀγαπητοί μου τὴν ἔλευση νέας ἐποχής εις τὴν γῆν, ἡ ὁποία θὰ διαδεχθεῖ τὴν Χριστιανικὴν ἐποχή, δημιουργώντας ἴσως μια τρίτη διαθήκη. Ἔχουμε τὴν Παλαιὰ Διαθήκη, ἔχουμε τὴν Καινὴ Διαθήκη καὶ θὰ δημιουργήσει μία τρίτη διαθήκη. Αὐτὸ τὸ κακόδοξον δόγμα περὶ τρίτης διαθήκης εἶναι παλαιὸν καὶ τὸ ἀναφέρει o Άγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ὅμως μὴν σᾶς κάνει ἐντύπωση αὐτό, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ αὐτὸ ποὺ ἤδη ζοῦμε. Ἀκοῦστε περὶ τίνος πρόκειται, ποιὰ εἶναι αὐτὴ ἡ τρίτη διαθήκη.

Εἶναι ἡ καλλιεργουμένη κατὰ κόρον στὶς ἡμέρες μᾶς ἀντίληψις περὶ ἀπηρχαιώσεως τοῦ Χριστιανισμού που ὑποστηρίζουν κοσμικοι κύκλοι, κοσμικοὶ ἄνθρωποι καὶ οἰκουμενιστικοὶ κύκλοι. Ὅταν σᾶς λέγουν ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς πάλιωσε, ἐχρεοκόπησε, ὅτι πλέον δὲν ἔχει τίποτα νὰ μᾶς προσφέρει καὶ νὰ μᾶς μιλήσει, ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς δὲν ἔχει πλέον ἰσχύ, εἶναι....

ἀπηρχαιωμένος, μιὰ καινούρια κατάσταση πρέπει νὰ δημιουργήσουμε. Αὐτὸ στὴν πραγματικότητα εἶναι ἡ τρίτη διαθήκη. Ὑπάρχει λοιπὸν αὐτὴ ἡ κατάστασις.

Ἑξάλου τί εἶναι αὐτὸ πού λέγει ὁ Δανιὴλ ὁ Προφήτης "καὶ ὑπονοήσει τοῦ ἀλλοιῶσαι καιροὺς καὶ νόμον".

Ἀλλοιῶσαι νόμον, νὰ ἀλλοιώσει τὸν νόμον. Εἶναι ἡ τρίτη διαθήκη.

Στῆς ἀκρίβειας τὸν καιρό ἐπαντρεύτηκα κι ἐγὼ…

Τῆς Ματίνας Βαρκάδου-Κουβαρᾶ, θεολόγου

-Τί θὰ γίνουν τὰ παιδιά μας;

-Τί θέλετε νὰ γίνουν τὰ παιδιά μας;

-Ἀνδρειωμένα παλικάρια καὶ ἀνδρεῖες γυναῖκες…καὶ νὰ παλέψουν μὲ τὰ σαράντα κύματα καὶ νὰ τὰ βγάλουν πέρα μὲ τὴν ἀναβροχιὰ καὶ τὴν ἀκρίδα ὅπως οἱ προπαπποῦδες καὶ οἱ προγιαγιάδες τους… κι ὄχι νὰ μουχλιάζουν στὸν καναπὲ ὅπως ἡ δική μας ἡ γενιά. Νὰ μᾶς ξεπεράσουν, αὐτὸ θέλουμε καὶ αὐτὸ παρακαλᾶμε!

Οἱ ἀντιξοότητες τοῦ βίου δὲν μποροῦν νὰ γίνουν ἐμπόδιο στὸ νὰ ἀνθίσει μιὰ γλυκιά, τρυφερή, ἀγαπητικὴ σχέση ἀνάμεσα σὲ δυὸ ἀνθρώπους. Ὅσο κι ἂν προσπαθήσουμε, δὲν νομίζω ὅτι θὰ μπορέσουμε νὰ ἀποδείξουμε ὅτι σήμερα οἱ συνθῆκες εἶναι δυσκολοτέρες ἀπὸ αὐτὲς ποὺ ἔζησαν οἱ πρόγονοί μας σὲ περιόδους πολέμου, κατοχῆς κτλ. Στοργή, ἔρωτας, ἀλληλοβοήθεια, ἀγάπη, κατανόηση, ἀγωνιστικότητα, συμπόρευση, ὑπερηφάνεια, καμάρι, ὁ ἕνας ἔχει τὸν ἄλλο κορόνα στὸ κεφάλι γιὰ μιὰ ζωὴ ὁλόκληρη. Ὁ ἕνας σύζυγος εἶναι στεφάνι στὸ κεφάλι τοῦ ἄλλου καὶ φροντίζει τὸν σύζυγό του ὁ καθένας καὶ τὸν καμαρώνει γιὰ νὰ ‘χει τὸ θάρρος νὰ πεῖ μετὰ στὸν Χριστὸ «Κοίταξε Κύριε πῶς φροντίζω τὸ στεφάνι πού μοῦ χάρισες». Ἔτσι ἑρμηνεύεται ἡ φράση «Στέφεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ…».