Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026

Ρωσοουκρανικά κι ἐκκλησιαστικά.

 Πολλά μπράβο στήν Κερκύρας, πού πάει γιά μία ἀκόμη φορά κόντρα στό ρεῦμα τῆς τυφλῆς ὑποδούλωσης.





Γράφει ο Κωνσταντῖνος Ταούλας

Ἐπειδή ἔγινε ἕνας μικρός χαμός μέ τήν ἐπίσκεψη τοῦ μητροπολίτη Κέρκυρας στή Μόσχα, πού φυσικά ἐγώ τήν εἶδα θετικά, σκέφτηκα παρ' ὅλα αὐτά νά ζήτήσω ἀπό τό φίλο μου τόν Ἄρτι, μερικές ἱστορικές πληροφορίες γιά τίς σχέσεις τῶν πατριαρχείων Κωνσταντινούπολης και Μόσχας, σέ σχέση μάλιστα καί μέ τή πολύφερνη νύφη τοῦ Κιέβου. Αὑτό πού με θλίψη διαπίστωσα εἶναι ὅτι οἱ σχέσεις αὐτές καθορίζονται πάντοτε μέ ὅρους πολιτικῆς ἰσχύος. Οὐσιαστικά δηλαδή, ὅποιος θεωρεῖ ὅτι ἔχει τό πάνω χέρι κάνει καί κουμάντο. Τό πνευματικό στοιχεῖο πού θά ἔπρεπε νά εἶναι πρωτεῦον στά ζητήματα αὐτά, ακολουθεῖ ἀσθμαίνοντας κι ὑποτάσσεται στίς πολιτικές ἐπιδιώξεις ἤ ἀδυναμίες των διοικητικῶν θεσμῶν της ἐκκλησίας, πού ἐπιμένουν νά τή βλέπουν λίγο "Καίσαρες".
Λίγο πρίν τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης λοιπόν, το 1448 μ.Χ., ἡ Μόσχα, δηλαδή ἡ μητρόπολη τῆς Μόσχας, πού μέχρι τότε ὑπαγόταν στό Κίεβο, ἀποφασίζει νά ἀποσπασθεῖ μονομερῶς ἀπό τήν σχέση της με τή Μητρόπολη Κιέβου καί νά ανακηρυχθεί αὐτοκέφαλη ἐκκλησία. Γιατί;
Διότι: 1) Τό Κίεβο, παλιά ἱστορική πρωτεύουσα τῶν Ρώσων, βρισκόταν τότε ὑπό πολωνολιθουανική κυριαρχία, ἐνῶ ἡ Μητρόπολή του υπαγόταν παλαιόθεν στό Πατριαρχείο τῆς Κωνσταντινούπολης. 2) Τό Πατριαρχεῖο Κωνσταντινούπολης μέ τή σειρά του, σέ μία περίοδο ἐπικείμενης τουρκικῆς εἰσβολῆς πού τελικά κατέληξε στήν Ἅλωση τῆς Πόλης, ῆταν ἐξαιρετικά ἀδύναμο, ἐνῶ εἶχε μόλις κάνει τό ἔγκλημα νά ὑπογράψει ἕνωση μέ τούς παπικούς, κάτι πού δέν ἀποδέχθηκε κανείς καί τό ἐκμεταλλεύθηκε ἡ Μόσχα, πού ἐμφανίσθηκε ξαφνικά ὡς ὁ ὐπέρμαχος τῆς πούρας Ὀρθοδοξίας. 3) Ἡ Μόσχα λοιπόν, δηλαδή ἡ Ρωσία, ὡς ἀνερχόμενη δύναμη, καί ὡς ἡ μεγαλύτερη ὀρθόδοξη χώρα στόν κόσμο, ἤθελε νά αὐτονομηθεῖ καί νά μή δίνει λόγο στόν πατριάρχη τῆς Πόλης, πόσο μᾶλλον στή μητρόπολη τοῦ Κιέβου, πού ἦταν ὑπό ξένη κατοχή.
Τό 1589, και μετά από ρωσικές πιέσεις προς τον αδύναμο πατριάρχη Κων/πόλεως, η Μητρόπολη τῆς Μόσχας, τῆς τρίτης Ρώμης ὅπως τήν ἀποκαλοῦν πλέον, ἀναγορεύεται κανονικότατα σέ Πατριαρχεῖο μέ τή βούλα τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριαρχείου. Ἑκατό χρόνια περίπου ἀργότερα, καί μετά ἀπό πολέμους μέ τούς πολωνολιθουανούς, τό Κίεβο περιέρχεται μετά ἀπό αἰῶνες ὑπό ρωσική διοίκηση. Τότε, τό 1686 μ.Χ., ὁ πατριάρχης Κων/πόλεως ὑπογράφει τό περίφημο "Συνοδικό Γρᾶμμα", μέ τό ὁποῖο αποδέχεται νά περάσει καί η Μητρόπολη του Κιέβου ὑπό τήν πνευματική ἐξουσία τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχααας! Ἔκτοτε δηλαδή για τριακόσια και βάλε χρόνια ἡ Ἐκκλησία τῆς ἀποκαλουμένης Οὐκρανίας ἀνήκει στό Πατριαρχεῖο Μόσχας, ἐνώ ἡ ἴδια ἡ Οὐκρανία ἀνήκει στή Ρωσία, κι ἀργότερα στή ΣΟβιετική Ἕνωση. Δέν ἔχει καμία αὐτοτέλεια whatsoever.
Ἐπί 300 καί βάλε χρόνια λοιπόν, μέχρι τό 2018, ἡ Κωνσταντινούπολη ἔχει κανονικότατα κοινωνία μέ τό ἀδελφό Πατριαρχεῖο Μόσχας κι ἀποδέχεται ὅτι ἡ Οὐκρανία ὑπάγεται ἐκκλησιαστικῶς στή Μόσχα, μέ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται.
Καί τί συμβαίνει ξαφνικά μετά τό 2018; ὁ Βαρθολομαῖος κάνει στροφή 180 μοιρῶν σ' αὐτά πού μέχρι τότε ἀποδεχόταν καί πρέσβευε (τύφλα νἄχει ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἕνα πρᾶμα), θεωρεῖ τό συνοδικό γρᾶμμα ὡς ἔχον, λέει, προσωρινή ἰσχύ (προσωρινή 330 ἐτῶν ἔτσι;), θεωρεῖ αἴφνης ὅτι ἡ Οὑκρανία ἀνήκει πνευματικά ἐκ νέου στήν Ἰστανμπούλ πλέον καί παρέχει σέ κάποιους οὐκρανούς αὐτοκεφαλία, δηλαδή δημιουργεῖ μία ἐκκλησία χωριστή, μέσα στήν ὑπάρχουσα ἐκκλησία, ὥστε οἱ σχισματικοί νά κάνουν ...τοῦ κεφαλιοῦ τους!

Τί ἄλλαξε;